donderdag 23 oktober 2025

Zeven wetten in Spanje die velen niet kennen, maar zeker zouden moeten kennen

Als je naar Spanje komt, als toerist of als onderdeel van een radicale en positieve nieuwe richting in je leven, er is geen introductiecursus.

Niemand zegt: "O! Kom je uit dat land? Ik zal eens vertellen wat je niet mag doen in Spanje." Wettelijk gezien ben je verplicht om elke wet in het BOE (Officieel Staatsbulletin) te hebben gelezen en verwerkt en ze allemaal uit je hoofd te kennen. Niemand heeft dat natuurlijk gedaan, maar er zijn veel verschillen die buitenlanders in Spanje niet kennen, maar wel zouden moeten kennen.

Hier zijn zeven wetten die, zo lijkt het, veel mensen nog niet hebben opgemerkt:

1. Verplicht identiteitsbewijs: je paspoort is niet optioneel

In Spanje moet iedereen, zowel autochtonen als buitenlanders en toeristen te allen tijde een geldig identiteitsbewijs met foto, zoals een paspoort, bij zich hebben in openbare ruimtes.

Volgens de nationale wetgeving kan de politie op elk moment om een ​​identiteitsbewijs vragen. Het niet tonen ervan kan leiden tot een boete van maximaal € 600 of zelfs tijdelijke aanhouding totdat je identiteit is geverifieerd. In tegenstelling tot het Verenigd Koninkrijk en de VS, waar het dragen van een identiteitsbewijs grotendeels optioneel is, neemt de Spaanse politie dit zeer serieus. Een Britse toeriste leerde dit afgelopen zomer op de harde manier in Málaga: "Ik liet mijn paspoort in de kluis van het hotel liggen toen we naar het strand gingen, en een routinecontrole door de politie veranderde in een stressvolle beproeving van twee uur." En geloof niemand die je vertelt dat een fotokopie oké is. Juridisch gezien is het dat niet.

2. Zero tolerance voor rijden onder invloed: Zelfs een slokje is niet toegestaan

De Spaanse wegen zijn geen plek voor een glas wijn na een paella. De huidige limieten voor alcoholconsumptie zijn afhankelijk van het lichaamsgewicht, dus om het in een begrijpelijke hoeveelheid uit te drukken: een vingerhoedje wijn is prima, maar meer ook niet.

Velen hebben de limiet bekritiseerd omdat deze te streng is, omdat het gebruik van mondwater als "positief" kan worden geregistreerd.

Rijden onder invloed van drugs is een ernstig strafbaar feit met zero tolerance en kan leiden tot boetes tot € 1.000, aftrek van punten op je rijbewijs of zelfs gevangenisstraf.

Willekeurige controles langs de weg zijn gebruikelijk, in tegenstelling tot minder frequente controles in andere landen. Tip: Als je rijdt, laat dan alcohol volledig staan ​​en wees voorzichtig met medicijnen die je nuchterheid kunnen beïnvloeden.

3. Openbare orde en veiligheid: Let op je manieren tegenover de politie

De Spaanse wet inzake "burgerveiligheid", door critici vaak de "muilkorfwet" genoemd, stelt strikte regels voor openbaar gedrag. Het tonen van "onrespectvol gedrag" of "ongehoorzaamheid" aan politieagenten kan leiden tot boetes van € 100 tot € 30.000, afhankelijk van de overtreding.

Ongeautoriseerde protesten bij overheidsgebouwen tegen ezelritten kunnen bijvoorbeeld in extreme gevallen leiden tot boetes tot € 600.000.

4. Fotografie en privacywetgeving: fotografeer met de nodige voorzichtigheid

Het vastleggen van de schoonheid van Spanje is een must, maar nationale privacywetgeving kan een onschuldige foto veranderen in een juridische nachtmerrie.

Volgens de Organieke Wet 1/1982 kan het maken of delen van foto's van personen zonder hun toestemming, met name in privésituaties of met minderjarigen, leiden tot boetes of rechtszaken.

Om deze reden hebben veel gemeenten het gebruik van drones verboden, vanwege de mogelijkheid om iemand te filmen zonder hun medeweten of toestemming.

Het fotograferen van politie, militaire installaties of overheidsgebouwen is ook beperkt door de veiligheidswetgeving, met boetes tot € 30.000.

Merkwaardig genoeg is het toegestaan ​​om audio-opnamen te maken van iedereen die je tegenkomt, zolang het geen privégesprek van iemand anders is.

5. Milieuwetgeving: Laat het strand achter zoals je het aantrof

De Spaanse wet 42/2007 inzake natuurlijk erfgoed en biodiversiteit beschermt de natuurlijke schatten ervan, en toeristen kunnen het onbedoeld beschadigen.

Het verwijderen van zand of schelpen van stranden, of bloemen uit bossen of nationale parken is illegaal en kan leiden tot boetes tot € 3.000, om ecosystemen te beschermen.

6. Roken achter het stuur: Tot nu toe is het prima, maar...

In tegenstelling tot veel andere Europese landen is roken achter het stuur nog steeds legaal, zelfs met kinderen in de auto.

Houd echter rekening met een paar dingen als u dit gaat doen: Als u as of een sigarettenpeuk uit het raam gooit, bereid u dan voor op de volledige kracht van de Spaanse wet. Zelfs met de ramen nog dicht, kan de Guardia Civil zomaar naast u stoppen, vaart minderen en wachten tot u de as in de asbak gooit. Zodra u uw hand van het stuur haalt om dit te doen, wordt u mogelijk geacht een wet te overtreden die voorschrijft dat u zonder afleiding moet rijden.

Roken achter het stuur kan, en is, al vaak als afleiding in de rechtbank aangehaald.

7. Wapen- en zelfverdedigingswetten: Nee, je mag geen wapen bezitten

Deze vraag blijft maar terugkomen in Facebookgroepen. De Spaanse nationale wapenwetten zijn erg streng. Het dragen van messen, zelfs kleine zakmessen, zonder geldige reden (bijvoorbeeld voor professioneel gebruik) is illegaal en kan leiden tot boetes of inbeslagname.

Voor zelfverdedigingsmiddelen zoals pepperspray heb je een vergunning nodig, en het bezitten van een wapen thuis is afhankelijk van een jachtvergunning of het bezit van een vergunning als beveiliger.

Als een indringer je huis binnenkomt en je hem of haar met een Iberische varkensworst op het hoofd slaat, ben je volgens de Spaanse wet nog meer in de fout. De procedure schrijft voor dat je de politie moet bellen en niet te hard van stapel moet lopen.

De Spaanse nationale wetten weerspiegelen de nadruk op openbare orde, veiligheid en milieubescherming – waarden die strenger kunnen aanvoelen dan de regels van je eigen land, en de straffen kunnen zwaar zijn. Wees voorzichtig maar geniet van je verblijf in Spanje.

Dit zijn de nieuwe wijzigingen voor het Spaans rijbewijsexamen

Autorijden is een mijlpaal waar velen reikhalzend naar uitkijken. Jarenlang bestond het behalen van een Spaans rijbewijs uit het uit je hoofd leren van regels en voorschriften, het afleggen van een theorie-examen en vervolgens het demonstreren van je rijvaardigheid in de praktijk.

Sinds 1 oktober heeft het Spaanse Directoraat-Generaal voor Verkeer (DGT) echter een aantal wijzigingen in het theorie-examen doorgevoerd, als reactie op veranderingen in de eisen op het gebied van stedelijke mobiliteit en verkeersveiligheid.

Tot nu toe bestond het theorie-examen uit 30 meerkeuzevragen, waarbij de kandidaat maximaal drie fouten kon maken. Dit systeem, dat al tientallen jaren bestaat, is herhaaldelijk bekritiseerd omdat het memoriseren zonder begrip bevordert. Daarom heeft het DGT, volgens officiële bronnen, besloten het examenmodel te vernieuwen om dit probleem aan te pakken.

Vanaf 1 oktober 2025 zal het nieuwe theorie-examen de vernieuwde verkeersborden bevatten die op 1 juli van dit jaar van kracht zijn geworden. Daarnaast zullen sommige vragen worden aangepast aan de hedendaagse mobiliteit. Het doel is om het examen te transformeren van een mechanische oefening in goed memoriseren naar een test waarbij het werkelijke vermogen van een beginnende bestuurder wordt beoordeeld om de regels toe te passen op moderne verkeerssituaties.

Het nieuwe testmodel

Zoals bevestigd door een aantal bronnen, behoudt het nieuwe testmodel de structuur van 30 vragen met maximaal drie toegestane fouten.

Er zijn echter aanpassingen gedaan aan de inhoud van de vragen om deze in lijn te brengen met de recent goedgekeurde nieuwe verkeersborden.

Daarnaast is het de bedoeling om in 2026 video's of audiovisuele fragmenten met echte verkeerssituaties op te nemen, waarbij de kandidaat risico's moet identificeren, moet anticiperen en adequaat moet reageren.

Hierbij wordt niet alleen de kennis, maar ook het beoordelingsvermogen onder druk getoetst. "We gaan video's met risicoscenario's gebruiken om de risicoperceptie van de kandidaat te meten", aldus Pere Navarro, directeur-generaal van de DGT.

Het opnemen van echte verkeersscenario's kent precedenten in andere Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, waar risicoperceptie al jaren wordt beoordeeld met behulp van interactieve video's.

De eerste van de specifieke wijzigingen is afgelopen woensdag ingegaan en vanaf die datum zullen de theorie-examens de nieuwe verkeersborden uit de in juli herziene catalogus met verkeersborden bevatten.

Deze verplichten examenkandidaten om op de hoogte te zijn van deze nieuwe regelgeving. Wat de audiovisuele fase betreft, is er nog geen vaste datum voor volledige invoering, hoewel de uitrol ergens in 2026 gepland staat.

dinsdag 21 oktober 2025

Hoe ga je om met een kudde schapen op de weg in Spanje?

Stel je voor: je rijdt ontspannen over een landelijke weg en plotseling staat er een grote kudde schapen voor jouw auto. Precies dat gebeurde onlangs in Canfranc (Huesca), waar meer dan duizend dieren door de straten trokken. Voor bestuurders kan dat best stressvol zijn, maar er is één duidelijke regel: de dieren hebben altijd voorrang.

De verplaatsing van kuddes, de zogenaamde trashumancia, vindt vooral plaats bij wisselingen van de seizoenen. Schapen trekken dan naar groenere weiden via eeuwenoude routes, zoals cañadas en veredas. Volgens de Spaanse wet op veewegen uit 1995 zijn deze paden beschermd en erkend, waardoor de dieren er zonder belemmering gebruik van mogen maken.

Kom je met je auto zo’n kudde tegen, dan is het belangrijk om rustig te blijven. Probeer niet te toeteren of plotseling uit te wijken, want dat kan de dieren en jezelf in gevaar brengen. Het beste is om de snelheid te verlagen of volledig te stoppen en de aanwijzingen van de herders op te volgen.

Houd ook afstand, niet alleen van de dieren, maar ook van de honden die de kudde begeleiden. Deze waakhonden zijn getraind om de schapen te beschermen en kunnen fel reageren als ze denken dat er gevaar dreigt. Geduld is hier dus het sleutelwoord.

Mocht er toch een incident plaatsvinden waarbij een dier betrokken is, dan gelden dezelfde stappen als bij elk ander ongeval. Zet je voertuig veilig aan de kant, gebruik de waarschuwingsdriehoek of de (vanaf 2026) verplichte V-16 lamp, en neem contact op met de Guardia Civil. Maak daarnaast foto’s om de situatie vast te leggen.

Hoewel het vervelend kan zijn om even te moeten wachten, is het ook een bijzonder tafereel. Voor veel automobilisten is het zelfs een uniek moment om te zien hoe eeuwenoude tradities zoals de trashumancia nog steeds onderdeel zijn van het Spaanse platteland.

Heb je toch een aanrijding met een dier, huis- of wild dier, kijk dan op het artikel op verblijveninspanje,com .

maandag 20 oktober 2025

De DGT legt uit wat u moet doen als u met uw voertuig in een plotselinge overstroming terechtkomt

De stortregens van de afgelopen tijd in sommige delen van Spanje hebben opnieuw het gevaar van autorijden bij slecht weer benadrukt.

Het nationale meteorologische agentschap (Aemet) stelt vast dat het risico begint bij hevige regenval, d.w.z. een regenval van 15 tot 30 milliliter per uur. Bij hevige, zeer hevige of stortregens is het daarom van cruciaal belang om de waarschuwingen van Aemet, de Civiele Bescherming, de wegenbeheerder DGT en de lokale autoriteiten in acht te nemen.

Stortregens die overstromingen veroorzaken, zijn in bepaalde periodes van het jaar veel voorkomende verschijnselen in Spanje. In dergelijke situaties adviseert de Civiele Bescherming allereerst om "de hoogstgelegen gebieden te zoeken om veilig te zijn voor het stijgende water".

De meest voorkomende risico's zijn de aanwezigheid van grote plassen op de wegen die verdere doorgang belemmeren. De DGT adviseert in dat geval om onmiddellijk terug te keren en op snelwegen of autowegen 112 te bellen en op een veilige plek te wachten op redding. In overstroomde waterpartijen met stromingen lijken ze op het eerste gezicht misschien ongevaarlijk, maar de kracht van het water kan een voertuig meesleuren. "Het is beter om om te keren en een andere weg te zoeken. Als dat niet kan, forceer het dan niet", legde de DGT uit.

Wanneer een overstroming de weg overstroomt, is de eerste en beste optie om het water niet over te steken. Zelfs als u de omgeving kent, is het risico om meegesleurd te worden zeer groot, omdat de stroming gevaren verbergt, zoals veranderende dieptes of het meeslepen van grond en ander materiaal, waardoor de situatie met het blote oog vertekend wordt.

Om te voorkomen dat u in een overstroming terechtkomt, is het raadzaam om uit de buurt te blijven en niet te parkeren in de buurt van rivieren, droge beken, rivierbeddingen en laaggelegen hellingen. "Niemand verwacht een plotselinge overstroming, het kan een kwestie van minuten zijn. Daarom zijn ze het gevaarlijkst", benadrukte de DGT.

Volgens experts in het tijdschrift 'Tráfico' van de DGT is de overtuiging dat een voertuig veilig is voor de kracht van het water onjuist. Zelfs op een diepte van 30-45 centimeter kan een bestuurder de controle over een auto verliezen en als de diepte 60 centimeter bereikt, kan het voertuig, ongeacht de grootte, door de stroming worden meegesleurd.

De DGT en specialisten in natuurrampen zijn het erover eens dat de belangrijkste beslissing bij een overstroming is wanneer je je auto verlaat. Studies in de VS tonen aan dat meer dan de helft van de slachtoffers van dit soort rampen in hun auto verdrinkt, waarschijnlijk omdat ze zich veiliger voelen in de auto. Zodra de auto echter midden in de stroming stilstaat en begint te glijden, is de enige oplossing om er zo snel mogelijk uit te komen.

Aanbevelingen van de DGT over hoe te handelen bij overstromingen

  • Steek niet over. Als u de omgeving niet kent, zoek dan een alternatieve weg of vraag informatie bij 112.

  • Verlaat de auto. Als het water boven de ashoogte komt en het voertuig begint te slepen, stap dan onmiddellijk uit.

  • Ga aan de andere kant uit. Probeer te ontsnappen via het raam of de deur aan de andere kant dan de stroming.

  • Vecht niet tegen het water. Zwem, eenmaal uit de auto, met de stroming mee, maar stuur uw koers richting de kust of een veilige plek (een boom, huis of hoger gelegen gebied).

  • Zorg altijd voor een plan. Het meenemen van een glasbreker is een eenvoudige maatregel die een leven kan redden.

De kracht van het water kan het openen van de deuren bemoeilijken. Als het water boven de hoogte van het onderste deel van de deur stijgt en de druk gelijk is, kan de deur geblokkeerd raken.

Als de motor is afgeslagen, kunnen de elektrische ramen stoppen met werken, waardoor ze niet meer open kunnen. Het is raadzaam om altijd een stevig voorwerp met een stalen punt bij je te hebben, zoals een kleine noodhamer, waarmee je het raamglas kunt inslaan om te ontsnappen. De voorruit, die van gelamineerd materiaal is, zal niet breken, dus richt je het beste op de zijruiten.

Spanje wil de zomertijd definitief afschaffen

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft het lang aanslepende debat over de zomertijd nieuw leven ingeblazen en de Europese Unie opgeroepen om een ​​einde te maken aan de klokverzetting elke lente en herfst.

In een video, die op sociale media werd gedeeld, zei Sánchez botweg: 'Eerlijk gezegd zie ik het nut er niet meer van in.' De regering is van plan dit voorstel aan de Europese Raad voor te leggen, met als doel eindelijk een einde te maken aan wat zij een 'verouderde praktijk' noemt.

De boodschap is duidelijk: twee keer per jaar de klok verzetten bespaart geen energie meer en doet meer kwaad dan goed, waardoor de slaap en het algemene welzijn van mensen worden verstoord. 'Het is gezond verstand', zei de premier. "We hebben een Europa nodig dat zich aanpast aan het moderne leven en niet aan een Europa dat ons dwingt om volgens de klok te leven."

Volgens de Spaanse regering is het de bedoeling om een ​​discussie die al jaren in het ongewisse verkeert, nieuw leven in te blazen. Zowel het Europees Parlement als de Europese Commissie steunden de afschaffing van de tijdsverandering in 2018 en 2019, maar het plan ging nooit door omdat de lidstaten het niet eens konden worden.

Nu de huidige EU-tijdsverandering in 2026 afloopt, gelooft Sánchez dat het moment is gekomen om actie te ondernemen.

De meeste Spanjaarden willen de klokverzetting afschaffen

Een duidelijke meerderheid van de Spanjaarden, ongeveer twee op de drie burgers, steunt het idee om de zomertijd af te schaffen. Uit enquêtes blijkt dat 66 procent van de Spanjaarden voorstander is van om het hele jaar door dezelfde tijd aanhouden.

Die mening leeft in heel Europa. In 2018 stemde 84 procent van de deelnemers in een EU-brede consultatie voor een einde aan de klokverzetting, wat een sterke publieke steun voor de hervorming aantoont.

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken, Félix Bolaños, zei dat het voorstel van het land de details open laat voor discussie of de zomer of wintertijd het hele jaar door gehandhaafd moet worden. 'We hebben flexibiliteit nodig', zei hij, eraan toevoegend dat Spanje consensus wil bereiken binnen de Europese Raad in plaats van te streven naar een vaste positie.

Voor de regering berust de zaak op drie simpele punten:

  • De meerderheid van de burgers wil dat de verandering verdwijnt.

  • De wetenschap toont geen echte energiebesparing meer aan.

  • De negatieve gezondheidseffecten, van verstoorde slaap tot vermoeidheid, worden steeds meer erkend.

Zoals Sánchez het verwoordde: "Dit gaat om welzijn, wetenschap en gezond verstand."

Een verouderd systeem uit een ander tijdperk

De zomertijd werd voor het eerst in 1980 in Europa ingevoerd, toen landen hun klokken op elkaar afstemden om beter gebruik te maken van daglicht en het energieverbruik te verminderen. Maar de wereld is sindsdien ingrijpend veranderd.

Vandaag de dag, met moderne verlichting, technologie en nieuwe werkgewoonten, zijn de oorspronkelijke redenen om de klok twee keer per jaar te verzetten niet langer zinvol. Sterker nog, studies tonen aan dat het biologische ritmes kan verstoren, stress kan verhogen en zelfs tot gezondheidsproblemen op korte termijn kan leiden.

De regering van Sánchez vindt dat het tijd is dat Europa "naar zijn burgers luistert en met de tijd meegaat". Spanje, zei hij, is klaar om het debat te leiden en de EU naar een definitief besluit te duwen.

Madrid benadrukt dat dit geen politieke pose is, maar een oprechte poging om het EU-beleid te moderniseren. De regering stelt dat de afschaffing van de zomertijd Europa meer in harmonie zou brengen met het dagelijks leven, ‘een Europa dat synchroniseert met de mensen, niet met de klok’.

Of Brussel het daarmee eens is, valt nog te bezien. Maar één ding is zeker: terwijl Europa zich dit weekend opnieuw voorbereidt om de klok terug te zetten, is Spanje bereid om daar voorgoed mee te stoppen.

zondag 19 oktober 2025

Spaanse verkeersboetes leverden in 2024 een recordbedrag op

De Spaanse verkeersdienst DGT heeft in 2024 een historisch record gevestigd met de opbrengst uit verkeersboetes. Volgens een rapport van Automovilistas Europeos Asociados (AEA) werd er voor bijna 540 miljoen euro aan boetes uitgeschreven, het hoogste bedrag ooit.

In totaal werden er meer dan 5,4 miljoen boetes opgelegd op de interregionale wegen van Spanje maar zonder CataloniëBaskenland en Navarra.

Snelheidsovertredingen staan opnieuw op de eerste plaats wat betreft het aantal overtredingen. Vaste en trajectcontroles leverden samen meer dan 2,3 miljoen boetes op, terwijl mobiele radars goed waren voor ruim een miljoen boetes. Vooral het gebruik van mobiele radars nam sterk toe met een stijging van meer dan 22 procent.

Daarna volgen rijden zonder geldige autokeuring met bijna 600.000 boetes en rijden zonder rijbewijs of met een ongeldig verklaard rijbewijs met bijna 140.000 overtredingen.

Daarnaast noteerde de DGT meer dan 100.000 boetes voor het gebruik van de mobiele telefoon tijdens het rijden en een vergelijkbaar aantal voor het niet dragen van de gordel. Deze overtredingen blijven een hardnekkig probleem in het Spaanse verkeer.




De gasprijzen stijgen in Spanje en hoeveel extra gaan we betalen?

Vanaf 1 oktober 2025 gaan de gasprijzen in Spanje stijgen, zowel voor aardgas als voor butaangasflessen die nog door velen worden gebruikt voor verwarming, koken en warm water.

De prijsstijgingen komen met de winter in aantocht en worden naar verluidt veroorzaakt door stijgende grondstofkosten en de noodzaak om gasvoorraden aan te leggen voor de winter.

Hoeveel gaat gas via de leiding stijgen?

Aardgas: Het gereguleerde Tarifa de Último Recurso Gas (TUR) voor aardgas stijgt. Voor een gemiddeld huishouden (TUR1) stijgen de variabele kosten van 4,12 cent naar 4,50 cent per kilowattuur en stijgt het vaste maandtarief van € 3,26 naar € 3,93. Voor een huishouden met een verbruik van 400 kWh per maand betekent dit € 1,52 extra op de variabele kosten plus € 0,67 extra op het vaste tarief, wat neerkomt op ongeveer € 2,19 meer per maand. Buurgemeenschappen (TUR4) krijgen te maken met een grotere stijging, met maandelijkse kosten die met ongeveer € 6,24 stijgen voor een gebouw dat 2.000 kWh verbruikt, plus een verhoging van het vaste tarief van € 16,90.

Hoeveel zal butaangas stijgen?

De prijs van een butaancilinder, die veel huishoudens op het platteland gebruiken, steeg voor het laatst op 17 september 2024 van € 15,37 naar € 15,93, een stijging van € 0,56 per cilinder. Een huishouden dat twee cilinders per maand gebruikt, betaalt maandelijks € 1,12 extra.

De prijzen voor butaan worden elke twee maanden gereguleerd en herzien, en die voor aardgas elke drie maanden, op basis van wereldwijde markttrends en transportkosten.

Wat zijn de gevolgen van de gasprijsstijgingen in Spanje?

De prijsstijgingen zullen de budgetten onder druk zetten, met name voor huishoudens met een laag inkomen en gezinnen die afhankelijk zijn van butaancilinders, waar geen aardgasleidingen beschikbaar zijn. 

Jaarlijks worden ongeveer 64,5 miljoen butaancilinders gebruikt voor essentiële behoeften zoals verwarming en koken. Stedelijke gemeenschappen met gedeelde, aangesloten gassystemen zullen ook de druk voelen en worden geconfronteerd met hogere rekeningen voor collectieve verwarming.

Kwetsbare gezinnen zullen het, ondanks bepaalde overheidssubsidies, het zwaarst te verduren krijgen, omdat deze kosten samengaan met de stijgende inflatie en de kosten voor levensonderhoud.

Wat de toekomst betreft, zijn prijsverlagingen afhankelijk van wereldwijde markttrends, zoals grondstofkosten en transportkosten. De volgende herziening van de butaan prijzen vindt plaats op 19 november 2025 en die van aardgas op 1 januari 2026. Een daling zou kunnen optreden als de grondstofprijzen dalen of de euro sterker wordt, maar met een piek in de wintervraag is een significante verbetering onwaarschijnlijk vóór het voorjaar van 2026.

Spanje plakt nieuwe sticker op zelfrijdende auto's



Rijd je door Spanje en zie je een auto zonder bestuurder? Geen paniek, het is geen sciencefictionfilm die tot leven komt. Vanaf nu krijgen deze voertuigen een nieuwe DGT-sticker, waardoor ze direct herkenbaar zijn op de weg.

Waarom Spanje zelfrijdende auto's labelt

De Dirección General de Tráfico (DGT) heeft een zogenaamd 'technologisch label' geïntroduceerd: een ronde, roodroze sticker die op de voorruit van zelfrijdende of op afstand bestuurbare auto's wordt geplakt die deelnemen aan officiële tests.

Het is meer dan alleen een versiering. De sticker toont het kenteken van de auto, het automatiseringsniveau en heeft zelfs een QR-code die is gekoppeld aan de gegevens van DGT. Het doel? Zorgen dat iedereen, van politie tot voetgangers, weet wanneer een auto zelf rijdt. Zoals de DGT het stelt: "Spanje positioneert zich als een pionier in de veilige integratie van geautomatiseerde voertuigen."

Hoe de tests zonder bestuurder in de praktijk zullen werken

Het nieuwe label maakt deel uit van het ES-AV-programma, het Spaanse kader voor het testen van autonome voertuigen op echte wegen. De tests zullen in drie fasen verlopen, van de eerste systeemcontroles tot de volledige pre-implementatie, wanneer de zaken heel dicht bij het dagelijks gebruik beginnen te lijken.

Dat betekent dat je na verloop van tijd voor het stoplicht naast een auto zonder bestuurder terecht kunt komen. Sommige zullen volledig autonoom zijn, andere op afstand bestuurbaar, maar ze zullen allemaal onder toezicht van DGT staan ​​en voorzien zijn van die kenmerkende sticker op de voorruit, zodat er geen verwarring ontstaat.

De weg vooruit voor de Spaanse toekomst met zelfrijdende auto's

De sticker zal voorlopig vooral op testvoertuigen te zien zijn, maar het is een duidelijk signaal voor de richting die de toekomst opgaat. Het idee is om het publiek voor te bereiden, weggebruikers te beschermen en vertrouwen op te bouwen, zodat Spanje er klaar voor is wanneer zelfrijdende auto's op de markt komen.

Het is misschien maar een klein cirkeltje op een voorruit, maar het staat voor iets veel groters: Spanje zet zich in voor innovatie, terwijl veiligheid voorop staat.

maandag 13 oktober 2025

Wat kost het om de tolweg AP-7 Costa del Sol buiten het hoogseizoen te gebruiken?

Er zijn laagseizoentarieven ingevoerd op de tolweg AP-7 aan de Costa del Sol. Deze tarieven zijn gedurende acht maanden vrijwel onafgebroken van kracht, met uitzondering van een periode van 17 dagen tijdens de  Paasperiode. Van 1 oktober tot juni 2026 worden de toltarieven voor de AP-7 met bijna 40% verlaagd ten opzichte van het hoogseizoen.

Het drukste traject, beheerd door Ausol, bij de tolweg Calahonda tussen Málaga en Marbella, kost nu 5,50 euro voor de afstand van 50 kilometer. Dit is een korting van 38% ten opzichte van voorgaande maanden, toen de prijs 8,90 euro bedroeg.

De prijs voor het gebruik van de volledige tolweg, van Málaga naar Guadairo (Cádiz), zo'n 105 kilometer, bedraagt ​​nu 11,60 euro, een korting van 38,5%.

De hoge en lage tarieven worden gereguleerd door de Spaanse centrale overheid. Volgens deze regelgeving geldt het hoge tarief voor de periode juni-september, evenals de 17 dagen vanaf de vrijdag vóór de start van de Heilige Week tot de zondag na Paaszondag.

Algemeen directeur van Ausol, Juan Marchini, herinnerde regelmatige gebruikers die voldoen aan de voorwaarden voor frequent gebruik van de weg eraan dat zij het hele jaar door profiteren van het lagere tarief, niet alleen in de winterperiode. Bovendien geeft regelmatig gebruik van de AP-7 deze bestuurders recht op een extra korting tot 50%.

"Om deze te verkrijgen, hoeft u zich nergens te registreren; de korting wordt automatisch toegepast wanneer aan de voorwaarden van regelmaat en frequentie wordt voldaan, zolang u slechts één betaalmethode gebruikt, zoals dezelfde creditcard of betaalpas, of via het Via-T-systeem."

Het Via-T-systeem wordt steeds populairder bij regelmatige gebruikers van de snelweg aan de Costa del Sol, omdat het gebruikers in staat stelt om over te steken zonder te hoeven stoppen en te wachten om te betalen.

Gemiddelde tolprijzen in Spanje

Een recent rapport van de onafhankelijke organisatie Automovilistas Europeos Asociados (AEA) plaatst de snelweg AP-7 aan de Costa del Sol qua prijzen precies in het midden. Het traject Málaga-Estepona (Ausol I) staat tiende in de Spaanse ranglijst, met een prijs per kilometer die varieert tussen 18 cent in het hoogseizoen en 11 cent in het laagseizoen. Het traject Estepona-Guadiaro (Ausol II) staat daarentegen twaalfde, met prijzen tussen 17 en 10 cent.

De AEA heeft rekening gehouden met de werkelijke kosten per afgelegde kilometer, omdat dit een objectievere maatstaf is, aangezien de lengte van tolwegen sterk varieert. Er zijn 20 concessies voor tolwegen in het hele land. Het twee seizoenenmodel zorgt ervoor dat de snelweg aan de Costa del Sol gedurende bijna acht maanden van het jaar tot de goedkoopste behoort, in ruil voor een prijsstijging gedurende slechts vier maanden van het jaar en Pasen.

De publieke perceptie van een hoge prijs voor de snelweg naar Málaga wordt beïnvloed door de grote lengte ervan. Met een totale lengte van 105 kilometer tussen Torremolinos en Guadiaro is deze tolweg de vierde langste van Spanje (na de tolwegen Bilbao-Zaragoza, Ferrol-Portugal en Tudela-Irurzun).

Houd er ook rekening mee dat deze 105 kilometer de rondwegen van Benalmádena, Marbella en Estepona omvat, die samen zo'n 25 kilometer beslaan. Het onderhoud van deze gedeelten valt eveneens onder de verantwoordelijkheid van de concessiehouder, hoewel ze gratis zijn voor gebruikers van de snelweg A7.

Het einde van de btw-verlagingen treft consumenten en de Spaanse schatkist viert een serieuze meevaller

De Spaanse schatkist ontvangt dit jaar miljarden meer aan btw, na het afschaffen van de tijdelijke belastingvoordelen op voedsel en energie die huishoudens door de crisis van de kosten van levensonderhoud hielpen.

In de eerste acht maanden van 2025 stegen de btw-inkomsten met 10 procent tot € 69,39 miljard, aldus de Belastingdienst (Agencia Tributaria).

Het rapport maakt het duidelijk: de stijging komt voornamelijk door de terugkeer van standaard btw-tarieven op dagelijkse basisproducten en elektriciteit, twee sectoren die sinds 2023 zwaar werden gesubsidieerd om de inflatie te verzachten.

Btw-verhoging na afschaffing van kortingen op voedsel en energie

Het besluit van de regering om de btw te herstellen naar het normale niveau werpt nu zijn vruchten af ​​voor de overheidsfinanciën. Het afschaffen van de verlaagde tarieven heeft dit jaar tot nu toe € 1,67 miljard aan extra inkomsten opgeleverd.

Het grootste deel daarvan is afkomstig van basisvoedselproducten, die sinds januari 2023 met 0 procent werden belast en dat zijn producten zoals brood, melk, kaas, eieren, fruit en groenten. Van oktober 2024 tot en met december 2024 steeg het tarief licht naar 2 procent, en vanaf 1 januari 2025 ging het weer naar de gebruikelijke 4 procent.

De tijdelijke verlichting werd ingevoerd toen de inflatie na de oorlog in Oekraïne sterk steeg, met als doel gezinnen te helpen de stijgende kosten van hun boodschappenmandje te dragen.

Wat elektriciteit betreft, daar was de impact van de terugkeer naar het volledige btw-tarief van 21 procent kleiner, maar nog steeds aanzienlijk, met € 378 miljoen aan nieuwe inkomsten.

Tussen 2021 en 2024 verlaagde de regering herhaaldelijk de btw op energie, eerst naar 10 procent, vervolgens naar 5 procent ​​om de stijgende energieprijzen als gevolg van de Europese energiecrisis tegen te gaan.

Nu zeggen ambtenaren dat die noodsituatie voorbij is en dat de regering het standaard btw-tarief van 21 procent voor energierekeningen volledig heeft hersteld.

Inflatie, herstel en huishoudelijke bestedingen

Ondanks deze stijgingen is de Spaanse economie niet vertraagd. De consumptie blijft sterk en de inflatie, hoewel lager dan in 2023, blijft de nominale bestedingen opdrijven.

Die combinatie vult de staatskas: tussen januari en augustus inde de schatkist in totaal € 209,85 miljard, bijna € 20 miljard meer dan dezelfde periode vorig jaar, een stijging van 10,8 procent.

De trend zet zich al jaren voort. De btw-inkomsten stegen met 17,3 procent in 2022, vervolgens met 1,6 procent in 2023 en nog eens met 6,8 procent in 2024, tot € 90,54 miljard. Economen zeggen dat zowel inflatie als economische dynamiek deze gestage groei verklaren.

Met andere woorden, ondanks de hogere prijzen blijven mensen uitgeven en dat betekent dat er meer btw in de schatkist stroomt.

Minder alcohol, meer inkomsten in totaal

Een interessante kanttekening bij het rapport: hoewel de btw-inkomsten stijgen, dalen de accijnzen op alcohol. De gegevens van augustus laten een daling van 3 procent zien in de alcoholaccijnsinkomsten ten opzichte van vorig jaar, tot € 719 miljoen.

Dat suggereert dat, hoewel de uitgaven over het algemeen stijgen, de alcoholconsumptie mogelijk afneemt of dat drinkers overstappen op goedkopere opties.

Desalniettemin is de algemene boodschap van de Spaanse belastingdienst duidelijk: de terugkeer naar normale btw-tarieven zorgt voor een forse stijging van de inkomsten, wat bijdraagt ​​aan de versterking van de overheidsfinanciën na jaren van kostbare crisismaatregelen.

Maar voor veel consumenten voelt dat herstel minder positief. Nu het btw-tarief op voedsel en elektriciteit weer volledig is teruggekeerd, is de verlichting die ooit de gezinsbudgetten verlichtte, stilletjes verdwenen, waardoor het dagelijks leven weer net iets duurder is geworden.

Bijna 40% van de motorfietsen op de Spaanse wegen heeft geen geldige ITV en bijna 30% rijdt zonder verzekering

Volgens de Vereniging van Technische Keuringsstations voor Voertuigen (AECA-ITV) beschikt ongeveer 37 procent van de motorfietsen op de Spaanse wegen niet over een geldig kentekenbewijs. Met andere woorden: van de 4.369.990 geregistreerde motorfietsen beschikken minstens 1.606.377 niet over een geldig kentekenbewijs.

"Ondanks de inspanningen en veiligheidscampagnes van het Directoraat-Generaal voor Verkeer (DGT) en de bewustmakingscampagnes van AECA-ITV, voldoen bijna vier op de tien motorfietsen op de Spaanse wegen mogelijk niet aan de verkeersveiligheids- en milieunormen", aldus Guillermo Magaz, algemeen directeur van AECA-ITV.

Maar het cijfer is nog zorgwekkender wanneer de gegevens voor bromfietsen worden geanalyseerd. Van de 1.618.349 bromfietsen die bij de DGT zijn geregistreerd, beschikken minstens 1.231.397 niet over een geldig kentekenbewijs.

De gegevens van de DGT laten ook een hoog percentage niet-naleving zien op het gebied van verzekeringen, hoewel iets lager dan bij de ITV. Uit officiële informatie blijkt dat 27 procent van de motorfietsen rondrijdt zonder verplichte verzekering, en voor bromfietsen is dat zelfs 69 procent.

Door officiële gegevens te analyseren, heeft AECA-ITV kunnen aantonen dat meer dan een miljoen motorfietsen in Spanje geen geldige APK of verzekering hebben, of in ieder geval geen verzekeringsgegevens. Dit cijfer is zeer vergelijkbaar met dat van bromfietsen.

"Dit is een zeer zorgwekkende situatie, vooral als we de ongevallencijfers tot nu toe dit jaar voor dit type tweewieler analyseren. Tot 10 september zijn er 207 motorrijders en 14 bromfietsers om het leven gekomen. Als we deze situatie willen verbeteren, moeten we ervoor zorgen dat zowel motoren als bromfietsen een geldige APK hebben en in goede staat verkeren", concludeerde Magaz.

donderdag 9 oktober 2025

AEMET geeft een rode waarschuwing af voor stortregens en plotselinge overstromingen


Bron: Aemet


Het Spaanse weeragentschap AEMET heeft voor vrijdag 10 oktober een rode waarschuwing afgegeven voor delen van Alicante en Murcia. De waarschuwing geldt voor stortregens en mogelijke plotselinge overstromingen nu DANA "Alice" het land teistert.

Meteorologen voorspellen dat er in slechts 12 uur tijd tot 180 liter regen per vierkante meter kan vallen, vooral langs de zuidkust van Alicante en in de nabijgelegen delen van Murcia.

"De situatie zou snel kunnen verslechteren en mensen moeten onnodige reizen vermijden", aldus AEMET. De lokale bevolking wordt opgeroepen de officiële updates te volgen en voorzichtig te zijn in de buurt van overstromingsgevoelige gebieden.

De rode waarschuwing, de hoogste op de weerschaal, komt nu de DANA onstabiele luchten, zware regenbuien en plotselinge temperatuurdalingen met zich meebrengt in een groot deel van Oost-Spanje.

Storm 'Alice' brengt onstabiele luchten en dalende temperaturen.

De DANA, een koufront op grote hoogte dat bekendstaat om plotselinge, intense weersomstandigheden, verstoort de omstandigheden al in de regio Valencia, Murcia, Tarragona, Almería en de Balearen.

Het blijft bewolkt of zwaarbewolkt, met onweersbuien en zware buien waarschijnlijk tot en met donderdag 9 oktober en vrijdag 10 oktober. De temperaturen zullen ook sterk dalen in delen van het binnenland van Oost-Spanje, terwijl harde wind de omstandigheden nog uitdagender kan maken.

AEMET meldt dat hoewel er lichtere regen zal vallen in noordelijke regio's zoals Galicië en de Cantabrische kust, de zwaarste regenval geconcentreerd zal blijven in Zuidoost-Spanje en de Balearen, waar plaatselijk stortbuien overstromingen en verstoring van het verkeer kunnen veroorzaken.

Inwoners worden opgeroepen om alert te blijven en risicogebieden te vermijden

Lokale autoriteiten zijn in staat van paraatheid terwijl hulpdiensten zich voorbereiden op mogelijke wegafsluitingen, stroomuitval en evacuaties in overstromingsgevoelige gebieden.

Ambtenaren adviseren inwoners en toeristen in de getroffen gebieden om waar mogelijk binnen te blijven, niet over overstroomde wegen te rijden en via officiële kanalen op de hoogte te blijven.

Hoewel het ergste van de storm naar verwachting zaterdag voorbij zal zijn, waarschuwt AEMET dat in sommige oostelijke regio's tot en met het weekend gele of oranje waarschuwingen kunnen gelden.

Voor nu is de boodschap simpel: blijf voorzichtig, blijf op de hoogte en onderschat deze storm niet. De Spaanse Middellandse Zeekust maakt zich opnieuw op voor een wild herfstweekend.

Het noodnummer is 112.

maandag 6 oktober 2025

Wanneer gaat Málaga boetes opleggen aan vervuilende voertuigen die de lage-emissiezone van de stad inrijden?

De inwerkingtreding van de lage-emissiezone (ZBE) voor het verkeer in Málaga, na een dubbel consultatieproces, is een van de kwesties die de meeste vragen oproept bij automobilisten.

Automobilisten vragen zich af wanneer en wie er een boete krijgt, wat de mogelijke scenario's voor boetes zijn, hoe het kenteken van het voertuig de beslissing beïnvloedt en wat uw woonplaats ermee te maken heeft.

Al deze vragen zijn al beantwoord, maar allereerst moet duidelijk worden gemaakt dat dit beperkte gebied al sinds eind vorig jaar van kracht is. De eerste 12 maanden waren echter een respijtperiode, wat betekent dat er tot nu toe geen boetes zijn uitgedeeld. Dit zal binnenkort veranderen, zij het geleidelijk aan.

Niet te verwarren met de verkeersluwe zones van Málaga

Het eerste dat dit artikel wil benadrukken, en dat tot verwarring leidt, is dat de LBE niet hetzelfde is als de verkeersluwe zones die het gevolg zijn van de semi-voetgangerszones in het historische centrum.

Alleen uitdrukkelijk geautoriseerde voertuigen hebben toegang tot deze zones. Dit is niet alleen een milieuprobleem.

De afgelopen maanden hebben de drie zones, met name rond Carretería, een bloedbad doorgemaakt want er werden daar alleen al, tijdens één jaar tijd bijna 157.500 boetes opgelegd.

Een van de belangrijkste punten is dat de verordening complex, omslachtig en vol aannames is. Het is ook net zo belangrijk om oneigenlijke toegang te voorkomen, gemarkeerd met fluorescerend geel, als om oneigenlijke uitgangen te voorkomen, gemarkeerd met grijze borden en een gekruiste band.

Uitputting van de levensduur van het voertuig

Met dit voorbehoud begint, volgens gemeentelijke bronnen, de lage-emissiezone (LEZ) met het uitdelen van boetes op 30 november van dit jaar. De filosofie achter deze aanpak is dat mensen die wegenbelasting betalen in de provinciehoofdstad de levensduur van hun oudere voertuig kunnen uitputten zonder geld uit te geven aan een milieuvriendelijker exemplaar.

Voertuigen met een B-sticker of lager kunnen echter niet worden overgedragen bij verkoop en de koper verliest het recht op onbeperkte toegang tot de LEZ. Kortom, in ieder geval de eerste vijf jaar is er geen probleem voor inwoners van Málaga.

Geen autosticker en van buiten Málaga

De boetes die worden opgelegd tussen 30 november van dit jaar en dezelfde datum volgend jaar, zullen zich richten op auto's en motoren zonder milieusticker die buiten Málaga zijn geregistreerd. Bestelwagens krijgen drie jaar uitstel zodra het eerste jaar van deze regelgeving, die nog steeds van kracht is, bijna is verstreken.

De definities zijn iets ruimer, maar kunnen als volgt worden samengevat: benzinevoertuigen die vóór 1 januari 2000 zijn geregistreerd en dieselvoertuigen die vóór januari 2006 zijn geregistreerd, hebben geen sticker.

Het is in ieder geval heel eenvoudig om te achterhalen welke sticker voor een voertuig geldt. Ga gewoon naar de website van het Spaanse directoraat-generaal Verkeer (DGT) en typ het kenteken in. Dit is automatisch en gratis.

Het is ook belangrijk om te weten dat het niet verplicht is om de sticker fysiek op het voertuig te plakken, aangezien de systemen werken met camera's en kentekenherkenning. Alle gemeenten die deze ZBE's toepassen, zijn aangesloten op de nationale DGT-database.

Welke straten zijn getroffen?

De grenzen van de ZBE in Málaga zijn de volgende straten: Paseo Marítimo Antonio Machado, Avenida Ingeniero José María Garnica, Calle Explanada de la Estación, Plaza de la Solidaridad, Avenida de las Américas, Avenida de la Aurora, Jardines de Picasso, Avenida de Andalucía, Calle Compositor Lehmberg Ruiz, Calle Hilera, Calle Santa Elena, Calle Honduras, Calle Arango, Calle Martínez Maldonado, Avenida de Barcelona, ​​Plaza del Hospital Civil, Avenida Doctor Gálvez Ginachero, Calle Mazarredo, Avenida del Arroyo de los Ángeles, Paseo de Martiricos, Calle Huerto de los Claveles, Calle Marqués de Cádiz, Calle Juan del Encina, Calle Empecinado, Plaza Capuchinos, Alameda de Capuchinos, Plaza Olletas, Calle Toquero, Calle Obispo González García, Calle Amargura, Calle Ferrándiz, Paseo Salvador Rueda, Calle Rafael Pérez Estrada en Paseo Marítimo Pablo Ruiz Picasso.

Alle informatie over de werking van de ZBE is beschikbaar op de website van de afdeling mobiliteit van de stad Málaga. U kunt onder andere zien hoe de beperkingen jaar na jaar toenemen.

Vanaf november 2026 wordt de beperking bijvoorbeeld uitgebreid naar auto's en motoren met een B-sticker die niet in de hoofdstad van de Costa del Sol geregistreerd staan.

Openbaar personenvervoer, taxi's en VTC's (vooraf geboekte voertuigen met chauffeur zoals privétaxi's, limousines, enzovoort), voertuigen die als historisch zijn geclassificeerd conform Koninklijk Besluit 1247/1995 en vrachtwagens hebben echter allemaal vrije toegang tot de ZBE.

Hetzelfde geldt, mits vooraf gemeld en geverifieerd, voor zorgdiensten, alle hulpdiensten (politie, brandweer, staatsveiligheid, enzovoort), gemeentelijke diensten en particuliere diensten met een speciale behoefte (particuliere beveiliging, verhuisbedrijven, uitvaartcentra, geldtransporten, enzovoort).

Eerdere gegevens

Volgens de gemeentelijke studies die bij de verordening van de ZBE hoorden, is het doel om meer dan 26.000 voertuigen uit het centrum van Málaga te verwijderen. Op de lange termijn, van 15 jaar, zouden naar schatting zo'n 40.000 voertuigen per dag uit deze straten verdwijnen, wat neerkomt op 20% minder doorgaand verkeer.

Ongeveer een kwart van de voertuigen die in dit gebied rijden, komt van buiten Málaga. Zij worden ongetwijfeld het meest getroffen door deze regelgeving. Naar schatting zijn er meer dan 50.000 dagelijkse bewegingen, waarvan een kwart niet in aanmerking komt voor een sticker en dus direct getroffen wordt door de wijzigingen op 30 november.

Wat is de verdeling van de voertuigtypen die momenteel in deze straten rijden? De meest voorkomende sticker is de C-sticker (40,4%), gevolgd door de B-sticker (31,1%). Bijna één op de vier auto's heeft geen sticker. Eco- en emissievrije auto's vertegenwoordigen respectievelijk slechts 3% en minder dan 1%.

De openbare gezondheidsdienst in Andalusië herinnert het publiek eraan: 'Als u wordt gebeld door dit telefoonnummer, neem dan op'

De laatste jaren zijn we eraan gewend geraakt om de telefoon niet op te nemen wanneer onbekende nummers bellen, niet alleen vanwege de ongevraagde commerciële telefoontjes die ons op elk uur van de dag bombarderen met allerlei informatie, maar ook vanwege de toenemende oplichting. Maar het beantwoorden van een onbekend nummer kan soms van levensbelang zijn.

De Servicio Andaluz de Salud (SAS), de openbare gezondheidsdienst voor de regio Andalusië, heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat mensen die een telefoontje ontvangen van het nummer 955 800 008, het beste kunnen opnemen, aangezien dit hun arts of verpleegkundige kan zijn. Dit nummer is een uniek telefoonnummer dat is ingesteld door het regionale ministerie van Volksgezondheid voor uitgaande gesprekken vanuit eerstelijnszorgcentra.

Andalusische gebruikers van de openbare gezondheidszorg ontvingen een tijdlang oproepen van verschillende nummers, "waardoor het moeilijk was om de beller te identificeren", aldus de regionale overheid. Daarom is dit unieke nummer ingesteld. De beller aan de andere kant van de lijn is altijd uw huisarts, een waarnemend arts of een verpleegkundige.

Dit heeft de zorg en veiligheid verbeterd voor gebruikers, die meerdere pogingen tot fraude en oplichting hebben gemeld, waarbij mensen zich voordoen als medewerkers van de Andalusische openbare gezondheidszorg. Wanneer u nu 955 800 008 op uw telefoonscherm ziet, weet u dat het gesprek van de SAS komt.

Mochten gebruikers met de Andalusische gezondheidsdienst willen communiceren, dan zijn er andere tools zoals ClicSalud+, de mobiele applicatie Salud Andalucía of Salud Responde.

Een tip: zet het nummer 955 800 008 in uw contactlijst en als men u belt, dan zie je ineens dat het de gezondheidsdienst is.

Vrouwen in Andalusië waarbij er een sterk vermoeden is van borstkanker moeten vanaf 12 januari alle onderzoeken op één dag ondergaan

De regionale minister van Volksgezondheid, Antonio Sanz, heeft aangekondigd dat de zogenaamde 'enkelvoudige procedure' voor vrouwen ...