- De rekening op basis van een standaardtarief stijgt van € 66,63 naar € 77,84
- Waarom elektriciteit in juli plotseling duurder werd
- Kan een belastingverlaging in augustus de stijging verzachten?
- Klanten met een PVPC-contract of een contract met geïndexeerde tarieven lopen het grootste risico
- Het volgende belangrijke moment met betrekking tot belastingen is in september
Bij de stijging
van 17 procent wordt ervan uitgegaan dat een huishouden precies
evenveel elektriciteit heeft verbruikt als in juni. Na wekenlang
koelen van de woning kan de werkelijke stijging voor sommige klanten
met een gereguleerd tarief hoger uitvallen, terwijl klanten met een
vast tarief voorlopig mogelijk beschermd zijn.
1. De rekening op
basis van een standaardtarief stijgt van € 66,63 naar € 77,84.
Een gemiddeld
huishouden met het Spaanse gereguleerde elektriciteitstarief is in
juli € 11,21 meer kwijt, nog voordat er rekening is gehouden met
een eventuele toename van het verbruik. De consumentenorganisatie OCU
heeft berekend dat een huishouden met een gecontracteerd vermogen van
4,6 kilowatt en een maandelijks verbruik van 292 kilowattuur in juli
€ 77,84 zou betalen.
Voor datzelfde
huishouden en verbruik bedroeg de rekening in juni nog € 66,63. Dit
komt neer op een stijging van 16,8 procent als gevolg van gewijzigde
elektriciteitsprijzen, nog los gezien van een eventueel hoger
stroomverbruik.
De uiteindelijke
rekening hangt af van het verbruik, het gecontracteerde vermogen en
het tarief. Wie tijdens de extreme hitte van juli vaker de
airconditioning heeft gebruikt, kan echter aanzienlijk meer betalen
dan het genoemde bedrag.
De
berekening heeft specifiek betrekking op de “Precio Voluntario para
el Pequeño Consumidor” (PVPC), het gereguleerde
elektriciteitstarief in Spanje. Uit het meest recente marktoverzicht
van de Spaanse energietoezichthouder bleek dat eind 2024 ongeveer 8,4
miljoen klanten, oftewel 28,5 procent van het totaal, nog steeds
gebruikmaakten van het PVPC-tarief.
2. Waarom
elektriciteit in juli plotseling duurder werd
Volgens de
consumentenorganisatie OCU steeg de gemiddelde groothandelsprijs voor
elektriciteit in Spanje in juli met 51 procent tot € 104,75 per
megawattuur, het hoogste maandgemiddelde sinds februari 2025. De
organisatie schreef een groot deel van deze stijging toe aan de
onzekerheid over de gastoevoer tijdens de aanhoudende crisis in het
Midden-Oosten. Gascentrales spelen nog steeds een rol bij het bepalen
van de elektriciteitsprijs in Spanje op momenten dat hernieuwbare
energiebronnen niet in de vraag kunnen voorzien. Ook de zomerse
omstandigheden zorgden voor extra druk. Hoge temperaturen leidden tot
een grotere vraag doordat koelsystemen werden ingeschakeld, terwijl
extreme hitte het rendement van zonnepanelen kan verminderen. Dit
betekende dat er op bepaalde momenten meer een beroep moest worden
gedaan op gasgestookte STEG-centrales (gecombineerde cyclus).
Voor PVPC-klanten
had de stijging nog sterker kunnen uitvallen. Volgens de herziene
formule van dit tarief is 45 procent van de berekening van de
energiekosten gekoppeld aan de dagelijkse groothandelsmarkt, terwijl
de overige 55 procent gebaseerd is op stabielere referentieprijzen
van de termijnmarkt. Dit systeem werd ingevoerd om het gereguleerde
tarief minder gevoelig te maken voor plotselinge schommelingen in de
groothandelsprijzen. In juli zorgde het systeem er echter voor dat de
prijsstijging werd getemperd, maar niet volledig werd voorkomen.
3. Kan een
belastingverlaging in augustus de stijging verzachten?
De Spaanse
noodwetgeving van juni bevatte een mechanisme dat de btw op
elektriciteit in augustus had kunnen verlagen naar 10 procent en de
speciale elektriciteitsbelasting naar 0,5 procent. De regels in de
Spaanse Staatscourant schreven echter voor dat de
elektriciteitscomponent van de consumentenprijsindex (CPI) over juni
met meer dan 15 procent moest stijgen voordat deze verlagingen in
werking konden treden. Die drempelwaarde werd niet gehaald. Volgens
de OCU blijven voor elektriciteitsrekeningen in augustus daarom de
gebruikelijke belastingtarieven gelden, waaronder 21 procent btw en
de standaard speciale elektriciteitsbelasting van ongeveer 5,11
procent.
Het uitblijven
van de verlaging was niet de oorzaak van de door de markt gedreven
stijging van 16,8 procent. Dit betekent dat de voorwaardelijke
belastingverlichting huishoudens er niet tegen zal beschermen.
4. Klanten
met een PVPC-contract of een contract met geïndexeerde tarieven
lopen het grootste risico
Klanten met een
PVPC-contract of een contract op de vrije markt dat direct gekoppeld
is aan groothandelsprijzen, zijn het meest blootgesteld aan de
recente prijsstijging.
Bij een contract
op de vrije markt met een werkelijk vaste prijs zou een dergelijke
directe tariefwijziging niet moeten optreden. Volgens de nationale
toezichthouder CNMC mogen energieleveranciers een overeengekomen
vaste prijs niet wijzigen voordat het contract afloopt.
Een hoger
verbruik leidt echter wel tot een hogere rekening, en bij
contractverlenging kunnen nieuwe tarieven van kracht worden.
Klanten kunnen
het type tarief terugvinden op hun elektriciteitsrekening.
PVPC-klanten worden beleverd door een zogenaamde 'comercializadora de
referencia' (referentieleverancier), terwijl bij contracten op de
vrije markt doorgaans de specifieke commerciële tariefnaam wordt
vermeld.
Dit onderscheid
is bij velen onbekend en verdient extra aandacht. Uit een onderzoek
van de CNMC onder huishoudens bleek dat 52,2 procent van de
huishoudens het verschil tussen de gereguleerde en de vrije
elektriciteitsmarkt niet kende. Een handig hulpmiddel voor
consumenten is het officiële CNMC-platform 'Entiende tu factura'
(Begrijp uw factuur). Dit is toegankelijk via de QR-code op veel
elektriciteitsrekeningen en biedt inzicht in de leverancier, het
tarieftype en de einddatum van het contract.
5. Het volgende
belangrijke moment met betrekking tot belastingen is in september
De fiscale
beschermingsmaatregel van de overheid wordt in augustus opnieuw
beoordeeld op basis van het inflatiecijfer voor elektriciteit van
juli. Als dit cijfer op jaarbasis met meer dan 15 procent is
gestegen, kunnen in aanmerking komende leveringen in september onder
het btw-tarief van 10 procent en de verlaagde elektriciteitsbelasting
vallen. Is dit niet het geval, dan blijven de standaardtarieven van
kracht.
Tot die tijd is
het belangrijk om op de factuur vooral naar het eigen tarief te
kijken en niet naar het landelijk gemiddelde. Het bedrag van €
77,84 is gebaseerd op een voorbeeld met een gereguleerd tarief en een
ongewijzigd verbruik. Huishoudens die tijdens de recente hittegolven
meer elektriciteit hebben verbruikt om hun woning koel te houden,
zullen waarschijnlijk een hoger eindbedrag zien.
