Forenzen, reizigers en gezinnen in heel Spanje worden op woensdag 11 november geconfronteerd met minder treinen, een beperkte metro en uitgestelde ziekenhuisafspraken, omdat werknemers de eerste algemene staking in 14 jaar houden. Er zijn nu minimumnormen vastgesteld voor het openbaar vervoer, scholen en de gezondheidszorg, die sterk variëren afhankelijk van de woonplaats.
1. Wie staakt er woensdag en waarom?
De 24-uursstaking duurt van middernacht tot middernacht, hoewel deze in ploegendiensten begint bij de eerste dienst, zelfs als die op dinsdagavond begint.
De staking is uitgeroepen door de twee grootste vakbonden van Spanje, CCOO en UGT, met steun van kleinere vakbonden zoals CGT, de Galicische CIG en de Baskische vakbonden ELA en LAB, evenals de huurdersvakbonden die de datum als eerste voorstelden. De staking vindt bovendien plaats 18 dagen voor de algemene verkiezingen op zondag 29 november.
Onder de slogan ‘Salarios, vivienda y precios’ ofwel ‘Lonen, huisvesting en prijzen’ eisen de vakbonden loonsverhogingen van 4 tot 7 procent, een maximumhuurprijs en een permanente voorraad sociale huurwoningen.
Treinreizigers krijgen te maken met drie dagen achter elkaar verstoringen.
Woensdag valt precies tussen twee stakingen van treinmachinisten van Renfe in: een volledige staking op dinsdag 10 november en drie gedeeltelijke stakingen op donderdag 12 november. Voor woensdag zelf heeft het Ministerie van Transport Renfe opdracht gegeven om 75 procent van de forensentreinen van Cercanías te laten rijden tijdens de spitsuren, namelijk van 6.00 tot 9.00 uur, van 13.30 tot 15.30 uur en van 18.30 tot 20.30 uur.
Buiten deze uren rijdt er minstens één trein per uur in beide richtingen, met een maximum van 50 procent.
De hogesnelheidslijnen AVE en langeafstandsdiensten zullen met 73 procent van de capaciteit rijden en de regionale Media Distancia-routes met gemiddeld 65 procent. De budgetmaatschappij Ouigo is van plan om 18 van haar 26 geplande treinen te laten rijden.
2. De beperkingen voor metro en bus variëren sterk per regio
Madrid heeft de ruimste dekking, met Metro de Madrid die 80 procent van de treinen laat rijden tijdens de spits en 50 procent de rest van de dag. De stadsbussen van EMT rijden de hele dag door met 40 tot 50 procent van de normale dienstregeling, terwijl intercitybussen en Metro Ligero 50 procent van de dienstregeling tijdens de spits en 45 procent daarbuiten zullen rijden.
Barcelona is echter een ander verhaal. De metro, bussen, trams, FGC (Catalaanse regionale spoorwegen) en Rodalies (de Catalaanse forensentreinen) hoeven slechts 25 procent van de normale dienstregeling te rijden, en alleen tussen 6.30 en 9.30 uur en tussen 16.30 en 21.00 uur.
Op de Balearen rijden de intercitybussen volgens de zondagsdienstregeling, evenals de veerboot van Ibiza naar Formentera. Wie afhankelijk is van de minimale dienstverlening van Metrovalencia, de TRAM d’Alacant of de metro- en busnetwerken in Málaga en Sevilla, wordt aangeraden dinsdagavond de website of app van de vervoerder te raadplegen, aangezien er op het moment van schrijven nog geen definitieve dienstregelingen zijn gepubliceerd.
3. Vluchten naar de eilanden zijn beter beschermd dan korte vluchten naar het vasteland
Luchthavens blijven open, maar luchtvaartmaatschappijen kunnen een deel van hun vluchtschema annuleren. Het ministerie heeft een minimumpercentage vluchten vastgesteld dat op elke luchthaven beschermd moet worden. Vluchten van en naar de Canarische Eilanden, de Balearen, Ceuta en Melilla krijgen de meeste bescherming, tussen de 56 en 80 procent, terwijl Palma 75 procent bescherming biedt.
Internationale vluchten worden beschermd voor 39 tot 64 procent, met 57 procent op zowel Málaga als Madrid-Barajas. Korte binnenlandse routes, waaronder Madrid naar Sevilla, krijgen de minste bescherming, meestal rond de 32 procent.
Dit zijn minimumpercentages, geen lijst met annuleringen. Elke luchtvaartmaatschappij beslist zelf welke vluchten doorgaan, dus passagiers moeten rechtstreeks contact opnemen met hun luchtvaartmaatschappij en de luchthaven.
4. Scholen gaan open met een minimum aantal personeelsleden
De regelingen verschillen per regio en school, hoewel scholen in Catalonië en op de Balearen verplicht open moeten blijven. In Catalonië moet er minstens één lid van het managementteam van elke school aanwezig zijn, met één leerkracht per zes klassen in het basisonderwijs en een derde van het personeel van de peuterspeelzaal.
Op de Balearen hebben basisscholen één leerkracht per vier klassen nodig en moet het schoolvervoer volledig operationeel blijven, terwijl in Madrid 60 procent van het schoolvervoer gegarandeerd is. Met zo weinig leerkrachten kunnen normale lessen niet worden gegarandeerd, dus ouders moeten de berichten van hun school goed in de gaten houden.
5. Gewone afspraken bij de dokter zijn het meest waarschijnlijke slachtoffer
Spoedeisende hulp, intensive care, kraamafdelingen en dialysecentra zijn gedekt in de regio's die hun maatregelen hebben gepubliceerd. In Andalusië heeft de regionale overheid ziekenhuizen op zondagdienst gezet en specifiek geplande routines, niet-urgente poliklinische afspraken, geplande operaties en onderzoeken die kunnen wachten, uitgezonderd.
In Catalonië is de bezetting van de huisartsenzorg beperkt tot 25 procent, terwijl de gezondheidscentra op de Balearen open blijven met een kleiner team. Iedereen met een niet-spoedeisende afspraak op woensdag wordt daarom aangeraden om van tevoren te bellen om te controleren of de afspraak doorgaat.
6. Winkels en apotheken
Particuliere winkels, bars, supermarkten en bankfilialen bieden geen minimale dienstverlening, dus of ze opengaan hangt af van of hun personeel meedoet aan de staking. Apotheken blijven open, met zondagse openingstijden in Andalusiët.
Er zijn ook demonstraties gepland in het hele land, waaronder marsen om 18.00 uur in Alicante en Elche, die het verkeer in beide stadscentra kunnen vertragen.
7. Hoe kom je volgende woensdag door?
Controleer je trein-, bus- of vluchtschema dinsdagavond en woensdagochtend opnieuw en neem extra reistijd in acht, aangezien de diensten die wel rijden drukker zullen zijn dan normaal. Bel van tevoren om afspraken bij de dokter, bank of gemeente te bevestigen en volg de updates van Renfe, je lokale vervoersmaatschappij, je luchtvaartmaatschappij en de school van je kind.