Minder Spanjaarden drinken alcohol en dat kost de schatkist miljoenen

1.  Sterke drank kent de sterkste daling in Spanje
2. Veranderende sociale gewoonten liggen ten grondslag aan lagere alcoholverkoop
3. Zou een daling van de consumptie kunnen leiden tot een belastingverhoging?

De drinkcultuur in Spanje is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. De combinatie van stijgende kosten voor levensonderhoud en de groeiende trend van gezondheidsbewustzijn heeft geleid tot een generatie die nuchterheid verkiest boven overmatig alcoholgebruik.

Volgens een rapport van het ministerie van Volksgezondheid uit 2023 dronk 31 procent van de bevolking minstens één keer per week alcohol, in 2006 was dit nog 48,4 procent. Uit het rapport blijkt ook dat jongere generaties deze trend aanjagen. Het regelmatige alcoholverbruik onder 15- tot 24-jarigen is de afgelopen twee decennia met bijna 60 procent gedaald. Volgens gezondheidsinstanties weerspiegelen de cijfers een langetermijnverschuiving naar een gezondere levensstijl en veranderende sociale gewoonten.

Deze verschuiving naar nuchterheid is echter geen goed nieuws voor de schatkist.

Vorig jaar inde de schatkist 1,1 miljard euro aan belasting op de verkoop van alcohol; dit is de laagste jaarlijkse opbrengst sinds 2016.

In slechts vier jaar tijd zijn de belastinginkomsten uit alcohol met 10 procent gedaald, waarbij de sterkste teruggang zichtbaar is bij sterke drank. Deze daling gaat gepaard met een afname van de consumptie in vrijwel alle categorieën alcoholhoudende dranken.

1. Sterke drank kent de sterkste daling in Spanje

De consumptie van sterke drank, zoals whisky, rum en wodka, is de afgelopen jaren gestaag gedaald. De verkoop liep terug van 94 miljoen liter in 2022 naar 89 miljoen in 2023, 87 miljoen in 2024 en uiteindelijk 85 miljoen in 2025. Hierdoor inde de schatkist slechts 793 miljoen euro aan de verkoop van sterke drank, oftewel 12,37 procent minder dan in 2021.

Ook de bierconsumptie is gedaald, maar niet in dezelfde mate. In 2025 werd er in Spanje 3,67 miljard liter bier gedronken, een daling van slechts 2 procent ten opzichte van vier jaar eerder wat de schatkist 336 miljoen euro opleverde.

2. Veranderende sociale gewoonten liggen ten grondslag aan lagere alcoholverkoop

De daling van de alcoholconsumptie wordt ook in verband gebracht met veranderende gewoonten in de vrije tijd.

Uit cijfers uit de sector blijkt dat steeds meer Spanjaarden kiezen voor "tardeo", gezellig samenzijn op een eerder tijdstip van de dag, in plaats van de traditionele avonden waarop tot diep in de nacht wordt gedronken.

Consumenten geven ook minder geld uit als ze uitgaan. Velen kiezen voor alcoholvrije alternatieven of drinken minder, aangezien de kosten van levensonderhoud hoog blijven.

Het is niet zo dat de jongere generatie niet meer uitgaat, ze gaan simpelweg financieel verantwoordelijker met hun geld om wanneer ze dat wel doen.

Volgens een onderzoek in opdracht van Fritz-Kola geeft zeven op de tien Spanjaarden minder dan 40 euro uit wanneer ze gaan drinken. De tijd dat men de laatste centen van de bankrekening opmaakte, is voorbij. In plaats daarvan stellen jongeren een goed budget op, in plaats van hun volledige maandloon erdoorheen te jagen.

3. Zou een daling van de consumptie kunnen leiden tot een belastingverhoging?

Na een jaar met zulke lage belastingopbrengsten wees de Spaanse schatkist er al snel op dat de belasting op alcohol altijd relatief laag is geweest in vergelijking met de rest van de EU. De belasting op bier is bijvoorbeeld sinds 2006 onveranderd gebleven op €0,09 per liter, ondanks inflatie en stijgende prijzen elders.

Naar schatting betaalt elke Spanjaard jaarlijks ongeveer 25 euro aan alcoholbelasting en dit ligt ver onder het EU-gemiddelde van 80 euro per jaar per persoon. Nu de consumptie blijft dalen, opperen economen dat het verhogen van de accijnzen een optie zou kunnen zijn om de belastinginkomsten op peil te houden, al zijn er vooralsnog geen wijzigingen aangekondigd.

Spanje behoort tot de grootste bierexporteurs in Europa

De Spaanse biersector groeit al tien jaar. Wereldwijd wordt er jaarlijks ongeveer twee miljard kubieke liter bier geproduceerd. Volgens gegevens van Statista behoort Spanje tot de drie grootste bierproducenten van Europa, met een productie van meer dan 40 miljoen kubieke liter in 2023 en na Duitsland (84,9 miljoen) en vóór Polen (35 miljoen).

Spanje staat op de 10e plaats qua bierexport op de internationale markt, met Mexico, Nederland en België bovenaan de lijst. De export van Spaans bier wordt vooral gedreven door Mahou en Damm, met Cuba als belangrijkste afnemer (21,8% van de totale omzet), gevolgd door Portugal (16,8%) en China (14,8%).

In 2024 exporteerde Spanje voor 303 miljoen euro aan bier. Bier werd daarmee het 243e meest geëxporteerde product (van de 1.220) in Spanje. Cuba (51,7 miljoen euro), China (47,6 miljoen), het Verenigd Koninkrijk (38,5 miljoen), Andorra (19,9 miljoen) en Equatoriaal-Guinea (15,2 miljoen) waren de belangrijkste afzetmarkten voor Spaans bier.

Het is dan ook geen wonder dat de Spaanse brouwerijsector een van de toonaangevende markten is, zowel binnen als buiten Europa. De gestage groei, ondanks een lichte daling van de export in de afgelopen jaren, in combinatie met het innovatieve vermogen van Spaanse brouwerijen om in te spelen op consumententrends, heeft geleid tot deze brede internationale erkenning.

Bieren als Ámbar, Estrella Galicia en Damn hebben diverse prijzen gewonnen, zoals de 'World Beer Challenge'. Deze wedstrijd, in 1996 opgericht door de brouwersvereniging en ook wel "de Olympische Spelen van de biercompetities" genoemd, wordt beschouwd als de meest prestigieuze ter wereld.

Op vergelijkbare wijze bedraagt ​​de huidige Spaanse export in de sector voedingsmiddelen, dranken en tabak bijna 6 miljard euro, met een positieve jaarlijkse groei van 3,1%, terwijl de import 4,6 miljard euro bedraagt, met een positieve jaarlijkse groei van 8,4%, aldus Datacomex.

De Spaanse bierexport is de afgelopen tien jaar met maar liefst 283% gestegen, volgens de meest recente gegevens van ICEX Spanje. Ondanks de afname van de internationale marketing van Spaanse brouwerijen in 2023, blijft de populariteit van Spaans bier onverminderd groot. De brouwerijsector handhaaft historische cijfers.

De brouwerijsector: werkgelegenheid en belastingbijdrage

Dat Spanjaarden bierdrinkers zijn, verbaast niemand. Met of zonder alcohol is dit drankje een van de populairste onder volwassenen. De gewoonte drijft mensen naar terrassen en bars in het hele land. Een voorbeeld hiervan was de reactie van een groot deel van de bevolking op de stroomstoring van 28 april, toen bars en restaurants, in plaats van te sluiten, vol zaten en het ene biertje na het andere werd geserveerd.

Opvallend is dat het historische hoogtepunt van de bierconsumptie door Spanjaarden werd bereikt tijdens een crisisperiode: in 2020, het jaar van de Covid-19 pandemie, werd meer dan een miljard liter geconsumeerd.

In de daaropvolgende drie jaar was er een lichte daling, die samenviel met de terugkeer naar normaliteit en de algemene prijsstijging. De meest recente gegevens van Statista tonen een consumptie van 754,4 miljoen liter alcoholisch bier en 147,7 miljoen liter niet-alcoholisch bier in 2023, wat de gematigde daling sinds Covid-19 weerspiegelt.

De biersector levert een grote bijdrage aan de Spaanse economie. Voor elke werknemer in de sector worden 1,5 banen gecreëerd op de Spaanse arbeidsmarkt als geheel. Bovendien hebben brouwerijen de hoogste gemiddelde personeelskosten. Deze sector genereert meer dan 540.000 banen in Spanje, wat neerkomt op 2,7% van de totale werkgelegenheid en 1,3% van het nationale bbp. De werkgelegenheid is het grootst in de horecasector, met 66% van het totaal.

Bier genereert bovendien een productiewaarde van ongeveer 5,1 miljard euro, volgens gegevens van het Nationaal Instituut voor Statistiek (INE).

Mahou: voor het vierde jaar op rij het meest waardevolle biermerk

Mahou voert de sector voor het vierde opeenvolgende jaar aan en staat op de 19e plaats van de 30 meest waardevolle merken voor Spanjaarden, met een merkwaarde van 717 miljoen dollar, volgens de Kantar BrandZ 2025-ranking. Deze ranking beoordeelt de prestaties van bedrijven op basis van de waarde die consumenten eraan toekennen en de analyse van financiële gegevens.

De marketingdirecteur van de Spaanse vestiging van Mahou San Miguel, Ignacio Cormenzana, sprak zijn trots uit over het feit dat Mahou het meest waardevolle bier van Spanje is. Het in Madrid gevestigde bierbedrijf, dat sinds de oprichting in 1890 aan de Calle Amaniel een van de oudste merken in het nationale ecosysteem vertegenwoordigt, bevestigt hiermee opnieuw zijn positie als het meest waardevolle Spaanse bier van 2021. Het staat daarmee voor Cruzcampo, dat op de 23e plaats staat, terwijl Estrella Galicia stijgt naar de 27e plaats en Estrella Damm de 29e plaats bereikt. Bovendien blijkt Mahou het favoriete bier te zijn onder de jongste generatie.

Meer informatie over Spaans bier

Men kan meer informatie over Spaans bier vinden op Verblijven in Spanje.