Eind 2025 zijn de cijfers duizelingwekkend: meer dan 1 miljoen aanvragen voor de Spaanse nationaliteit zijn al ingediend via consulaten wereldwijd en nog eens 1,3 miljoen mensen wachten nog steeds op een afspraak om hun documenten in te dienen.
Alles bij elkaar vertegenwoordigt het totaal van 2,3 miljoen potentiële nieuwe burgers een 4 a 5-voudige toename ten opzichte van de vorige golf onder de wet uit 2007, die ongeveer 500.000 aanvragen opleverde.
Van de reeds verwerkte aanvragen is tot nu toe ongeveer de helft goedgekeurd, zo'n 237.000 eind september 2025. Afwijzingen komen zelden voor, naar verluidt minder dan 2%.
Het is een administratieve en emotionele vloedgolf. Voor velen is het meer dan een formaliteit: het is een kans om de band met Spanje te herstellen, om het verhaal van een familie te herschrijven.
Wie zit er achter de golf?
De "begunstigden" van dit proces zijn de kinderen en kleinkinderen van Spanjaarden die hun nationaliteit verloren, of er afstand van deden, als gevolg van ballingschap, politieke vervolging, gedwongen migratie of discriminerende wetgeving (bijvoorbeeld vrouwen die vóór 1978 hun nationaliteit verloren door met buitenlanders te trouwen).
Omdat de wet geen verblijfsvergunning in Spanje vereist, haastten nakomelingen die over de hele wereld wonen, met name vooral in Latijns-Amerika, zich om een aanvraag in te dienen.
Verreweg het grootste deel van de aanvragen komt uit Argentinië, dat volgens officiële gegevens goed is voor zo'n 40-42% van het totaal. Andere belangrijke bronnen zijn Cuba, Brazilië, Mexico, Chili, Venezuela en het consulaire district van Miami (VS).
Zo had alleen al het consulaat in Santiago de Chile medio 2025 ruim 44.000 aanvragen ontvangen, waarvan een deel al in oktober tot de nationaliteit had geleid.
Waarom nu: geschiedenis, identiteit en kansen
Voor veel aanvragers is deze golf zeer persoonlijk en is het een manier om te herstellen wat hun grootouders of overgrootouders verloren: nationaliteit, identiteit, erbij horen. De wet erkent niet alleen politieke ballingen uit de Burgeroorlog en de dictatuur, maar ook nakomelingen van vrouwen die hun nationaliteit verloren door een discriminerende wetgeving.
Die symbolische waarde gaat gepaard met een praktische aantrekkingskracht: een dubbele nationaliteit biedt toegang tot de EU, mobiliteit, rechten en kansen die veel nakomelingen als zinvol beschouwen, zelfs als ze niet van plan zijn in Spanje te wonen.
Tegelijkertijd zorgden de ruime toelatingscriteria, in combinatie met de afwezigheid van een verblijfsvereiste en de verlenging van de oorspronkelijke deadline voor een gevoel van urgentie. Naarmate de sluitingsdatum naderde, haastten velen zich om een afspraak te maken.
Een consulair systeem onder druk
Het resultaat is een overbelasting van consulaire kantoren wereldwijd. Het Spaanse netwerk van 178 consulaten en consulaire posten verwerkt nu miljoenen aanvragen, waarvan vele de capaciteit te boven gaan.
Zelfs na het verstrijken van de deadline voor nieuwe aanvragen (22 oktober 2025) blijft de achterstand bestaan, en voor velen betekent dit een lange wachttijd: sommige analisten waarschuwen dat sommige aanvragers in het huidige tempo jaren, zelfs decennia, kunnen wachten op hun staatsburgerschap.
In die context heeft de overheid gemeld dat er tot september 2025 237.145 nationaliteiten zijn toegekend, en in totaal bijna 240.000.
Toch blijft het wachten voor velen, vooral ouderen, lang duren. Voor hen kan de "wereldwijde jacht op identiteit" een test van geduld en veerkracht worden.
Wat ons te wachten staat: identiteit, diaspora en de veranderende relatie met Spanje
Wat we meemaken is meer dan een bureaucratisch proces. Het is een sociaal fenomeen: het herstel van de identiteit van honderdduizenden, misschien wel miljoenen, mensen verspreid over de hele wereld, met wortels in Spanje.
Als deze golf volledig is verwerkt, zou de groep mensen met de Spaanse nationaliteit in het buitenland aanzienlijk kunnen toenemen, diasporagemeenschappen kunnen hervormen, culturele en familiebanden kunnen versterken en mogelijk de demografische en sociale kaart van Spanje kunnen veranderen. De erfenis van ballingschap, persoonlijk en collectief, zou eindelijk erkenning kunnen krijgen, niet alleen symbolisch maar ook institutioneel.
Maar de menselijke prijs blijft: lange wachttijden, onzekerheid, een systeem onder druk. Voor velen is burgerschap nog geen paspoort in handen maar eerder een belofte, hangend in de bureaucratie.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten