Het vinden van een fatsoenlijke woning in Spanje is voor velen een dagelijkse strijd geworden. De huren blijven stijgen, de lonen kunnen de groei niet bijbenen en protesten tegen 'toerisme' zijn inmiddels een vast onderdeel van de samenleving in steden en kustplaatsen.
Maar de overheid denkt een oplossing te hebben: een gloednieuw portaal voor sociale huurwoningen dat belooft 100.000 betaalbare huurwoningen op de markt te brengen.
Het platform, beheerd door SEPES (de Spaanse vastgoedmakelaar), zal naar verwachting eind 2025 of begin 2026 live gaan. Huurders kunnen dan voor het eerst beschikbare appartementen bekijken, een aanvraag indienen en zelfs contracten ondertekenen, allemaal op één plek. Het wordt aangeprezen als een doorbraak op het gebied van transparantie en een langverwachte stap in de richting van het versterken van de schaarse sociale huurwoningvoorraad in Spanje.
Waar komen de woningen vandaan?
SEPES was traditioneel verantwoordelijk voor het beheer van openbare grond, maar dit markeert een flinke uitbreiding van zijn rol. Het agentschap zal nu ook optreden als openbare verhuurder en toezicht houden op de bouw, toewijzing en het langetermijnbeheer van de woningen.
Van de beloofde 100.000 appartementen zullen er ongeveer 40.000 afkomstig zijn van Sareb, de zogenaamde 'bad bank' die na de crisis van 2008 werd opgericht om woningen van failliete kredietverstrekkers over te nemen. De overige 55.000 zullen worden gebouwd op staatsgrond.
De focus zal liggen op de duurste huizenmarkten van Spanje, plaatsen zoals Madrid, Barcelona, Valencia en Baskenland, waar de lokale bevolking buiten de markt valt door de stijgende huren en de toenemende vraag van toeristen.
Wat betekent 'betaalbaar' eigenlijk?
De overheid is duidelijk over één ding: huur mag nooit meer dan 30 procent van het gezinsinkomen opslokken. Dat is de maatstaf die deze regeling zal hanteren.
Dus voor iemand die € 1.000 per maand verdient, bedraagt het plafond € 300. Voor een gezin met een inkomen van € 1.500 is dat € 450. Het idee is om gezinnen wat ademruimte te geven en ervoor te zorgen dat huisvesting niet de helft van hun salaris opslokt.
Deze aanpak is belangrijk omdat Spanje qua sociale huurwoningen bijna onderaan de Europese lijst staat. Minder dan 2 procent van de woningmarkt is in handen van de overheid, vergeleken met meer dan 30 procent in bijvoorbeeld Nederland. Die kloof maakt Spaanse huishoudens bijzonder kwetsbaar voor huurverhogingen en speculatie.
Wanneer kunnen mensen zich aanmelden?
Het portaal is nog in ontwikkeling en ambtenaren zeggen dat de inschrijving eind 2025 of begin 2026 open zou moeten staan. De uitrol zal beginnen in de meest gespannen markten voordat het landelijk wordt uitgebreid.
Maar er blijven grote uitdagingen. De vraag zal het aanbod vrijwel zeker overtreffen, 100.000 woningen is op papier veel, maar in werkelijkheid is het een druppel op een gloeiende plaat vergeleken met wat er nodig is. Niet alle regio's zijn het eens over wat als een 'spanningsgebied' geldt, wat betekent dat de regels per regio kunnen verschillen. En dan komt de lastige kwestie van het beheer: het in goede staat houden van woningen en ervoor zorgen dat contracten op de lange termijn soepel verlopen.
Waarom de huurcrisis in Spanje deze stap urgent maakt
Het gaat niet alleen om cijfers; het gaat om politiek en het dagelijks leven. Het afgelopen jaar zijn duizenden mensen de straat op gegaan om actie te eisen tegen de stijgende huurprijzen en de toename van toeristische appartementen. In Palma de Mallorca demonstreerden in juni maar liefst 30.000 mensen. Soortgelijke demonstraties vonden plaats in Málaga, Valencia en Alicante.
Voor deze demonstranten zal dit nieuwe platform worden gezien als een reactie, een bewijs dat de staat eindelijk weer een stap zet in de woningbouw. Of het in de praktijk werkt, is een tweede, maar de symboliek is krachtig.
Het grotere plaatje van de Spaanse huurmarkt
De Spaanse woningcrisis is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Jarenlange uitverkoop van sociale huurwoningen, gecombineerd met forse investeringen van toeristische verhuurplatforms, heeft de situatie verergerd. Huishoudens in veel steden zijn nu gedwongen meer dan een derde van hun inkomen aan huur uit te geven, waardoor er weinig overblijft voor spaargeld of basisbehoeften.
Daarom wordt het nieuwe SEPES-initiatief beschreven als een eerste stap in plaats van een definitieve oplossing. Het zal de crisis niet beëindigen, maar het zou duizenden gezinnen wel een eerlijkere kans kunnen geven om een betaalbare woning te vinden.
Huurders zullen voorlopig moeten afwachten of de regering zich aan de planning kan houden. Maar de boodschap is duidelijk: Spanje wil ten minste een deel van de woningmarkt terugwinnen van speculatie en de mens, niet de winst, centraal stellen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten