Balans van bosbranden in Spanje is bekend, bijna 300.000 hectare zijn in de as gelegd

1. Bijna de helft van het EU-totaal
2. Een verschrikkelijk jaar, maar niet erger dan 2025
3. De gevolgen duren veel langer voort dan de branden zelf
4. Nog steeds branden in Spanje

Nu het gevaar van bosbranden in Spanje begint af te nemen, kunnen we nu gerust stellen dat dit een bijzonder rampzalig jaar is geweest wat betreft deze branden. Van de verwoestende branden die in de zomer door grote delen van het land raasden tot het tragische verlies van mensenlevens, de omvang van de gebeurtenissen wordt steeds duidelijker naarmate de cijfers binnenkomen.

Volgens het European Forest Fire Information System (EFFIS), onderdeel van het Copernicus-programma van de EU, is er in Spanje tussen 1 januari en 16 september in totaal 296.815 hectare land afgebrand.

Dat betekent dat Spanje goed is voor 44,4 procent van al het land dat dit jaar in de Europese Unie door bosbranden is verwoest. Voor inwoners van Spanje is dit cijfer nauwelijks te bevatten. Bijna 300.000 hectare is een enorm oppervlak, het gaat om veel meer dan slechts enkele branden of geïsoleerde plattelandsgemeenschappen.

Het betreft bossen, struikgewas, landbouwgrond en natuurgebieden die in één jaar tijd door de vlammen zijn veranderd.

1. Bijna de helft van het EU-totaal

Spanje is niet het land met het hoogste aantal individuele branden. Italië telde er 605 en Frankrijk 364, tegenover 446 in Spanje. Wat Spanje onderscheidt, is de enorme oppervlakte die door deze branden is verwoest. In de gehele EU was op 16 september 668.035 hectare afgebrand. De 296.815 hectare in Spanje zijn daarmee goed voor bijna de helft van het Europese totaal. Uit de cijfers blijkt ook hoe geconcentreerd de verwoesting op sommige plekken dit jaar was.

De zwaarste periode viel in juli, toen enorme branden door verschillende delen van Spanje raasden. Op 5 juli was er in het land al 50.750 hectare afgebrand. Dat is meer dan het dubbele van het oppervlak dat op diezelfde datum in 2025 was getroffen. Een van de tragedies was de brand bij Los Gallardos in Almería, die in totaal aan 15 mensen het leven kostte. Later die maand verwoestten branden in de regio's Madrid, Ávila en Toledo gezamenlijk meer dan 77.000 hectare.

2. Een verschrikkelijk jaar, maar niet erger dan 2025

Bij het bekijken van de cijfers van dit jaar is een vergelijking met vorig jaar van belang. Tot nu toe is er in 2026 in Spanje minder land afgebrand dan op hetzelfde moment vorig jaar. Op 2 september registreerde Copernicus 295.720 hectare aan afgebrand gebied in Spanje, tegenover 380.877 hectare op diezelfde datum in 2025. Dat verschil bleef zichtbaar in de meest recente cijfers. Tussen 2 en 16 september kwam er slechts 973 hectare bij bij het Spaanse totaal, waarvan 313 hectare na 9 september werd geregistreerd.

Toch maakt dat het cijfer van dit jaar niet bepaald geruststellend, de 296.815 hectare die al zijn afgebrand, vormen meer dan het drievoudige van het Spaanse jaargemiddelde over de periode 2006-2025 (87.212,8 hectare). Het jaar 2025 eindigde bovendien met een totaal van 393.079 hectare aan afgebrand gebied, waarmee het sinds 1994 het ergste jaar was wat betreft bos- en natuurbranden in Spanje. Hoewel het totaal voor 2026 momenteel onder dat van het uitzonderlijke voorgaande jaar ligt, is er nog steeds sprake van een buitengewoon verwoestend brandseizoen.

3. De gevolgen duren veel langer voort dan de branden zelf

Voor bewoners in de getroffen gebieden betekent het einde van het acute gevaar niet dat alles zomaar weer normaal wordt. Geëvacueerde mensen moesten terugkeren naar huizen die omringd waren door een afgebrand landschap. Bedrijven op het platteland kregen te maken met verstoringen, terwijl boeren land, gewassen, weidegronden en in sommige gevallen zelfs vee verloren. Ook wegen en toegangswegen kunnen door brand worden getroffen, terwijl landschappen die bewoners en bezoekers goed kennen, bijna van de ene op de andere dag kunnen veranderen. Daarnaast is er het langdurige proces van de omgang met het achtergebleven land.

Een zwartgeblakerde heuvelhelling mag er vlak na een brand dan wel kaal uitzien, wat er daarna gebeurt hangt af van de hevigheid van de brand, de oorspronkelijke vegetatie en de weersomstandigheden die volgen. Zware regenval kan voor extra problemen zorgen op verbrande hellingen, waar de begroeiing die normaal gesproken de bodem vasthoudt, is verdwenen. Dit maakt de nasleep bijzonder belangrijk voor het Spaanse platteland, waar bewoners soms maanden of jarenlang met de gevolgen van een grote brand moeten leven.

4. Nog steeds branden in Spanje

Uit de meest recente cijfers van Copernicus blijkt dat het tempo waarin nieuwe gebieden afbranden aanzienlijk is vertraagd, maar het bosbrandseizoen is niet zomaar voorbij zodra de ergste zomertemperaturen achter de rug zijn. Ook deze week werd er in Spanje nog tegen branden gevochten. In Valencia werd de brand bij Tuéjar, die ongeveer 835 hectare in de as had gelegd, onder controle gebracht, terwijl de autoriteiten onderzoek deden naar de oorzaak.

In Huelva werd de brand bij Alcolea de Alosno op 16 september onder controle gebracht. Brandweerlieden en andere hulpverleners bleven ter plaatse om de situatie af te handelen. Voorlopig blijft het totaalcijfer echter staan op 296.815 hectare. Spanje heeft dit jaar minder branden gekend dan Italië, en er is minder grond verbrand dan in dezelfde periode van 2025. Toch is er al bijna driehonderdduizend hectare in vlammen opgegaan, wat goed is voor 44,4 procent van het totale verbrande oppervlak in de EU.