Hoe ver kan men in Spanje gaan om legaal krakers uit zijn woning te verdrijven?

Een langdurig probleem voor huiseigenaren in Spanje is de dreiging van krakers in hun vakantiewoning. Door de wet die een maximale verblijfsduur van 90 dagen toestaat, moeten veel mensen die geen permanente verblijfsvergunning in Spanje willen of kunnen krijgen, hun geliefde huizen in de zon de helft van het jaar leeg laten staan, of ze verhuren wanneer ze niet in gebruik zijn. Beide situaties maken de huiseigenaren kwetsbaar voor krakers.

Sinds de Spaanse overheid de wet heeft aangepast ten gunste van de kraker in plaats van de huiseigenaar, durven duizenden huiseigenaren in heel Spanje hun woning niet meer te verlaten uit angst voor de juridisch onaantastbare krakers. Met krakers bedoelen we niet degenen die in nood verkeren en hun huurverplichtingen niet kunnen nakomen, die door de overheid beschermd zouden moeten worden, maar degenen die misbruik maken van de wet en de huiseigenaren, in de wetenschap dat er weinig tot geen juridische structuren zijn om hen tegen te houden.

Andalusië heeft onlangs Catalonië ingehaald als de meest gekraakte regio van Spanje, wat huizenkopers afschrikt en bestaande eigenaren van tweede huizen ertoe aanzet hun woning te verkopen en te verhuizen. Na een baanbrekende uitspraak van een rechtbank in Málaga zou daar echter verandering in kunnen komen.

Mag een huiseigenaar het heft in eigen handen nemen als de wet dat niet toestaat?

De provinciale rechtbank van Málaga heeft een vonnis van een lagere rechtbank vernietigd en een echtpaar vrijgesproken dat het controversiële bedrijf Desokupa had ingehuurd om drie vrouwen te verwijderen die illegaal hun woning in Mijas bezetten.

Achtergrond van de bewoning en het inhuren van Desokupa

De woning in Mijas werd illegaal bewoond door drie jonge vrouwen, die er voorheen woonden maar de huur niet meer betaalden en herhaaldelijk weigerden vrijwillig te vertrekken. De eigenaren schakelden Desokupa in, een bekend bedrijf dat gespecialiseerd is in het ontruimen van illegaal bezette woningen, de woning was illegaal bezet vanaf 9 juni 2023 tot juli 2024.

Het doel was om de bewoners te bewegen de woning te verlaten zonder formele gerechtelijke procedures. De methoden van Desokupa zouden onder meer bestaan ​​uit bezoeken aan de werkplekken van de vrouwen en aanhoudende druk, wat in de eerste uitspraak als dwang en daarom illegaal werd beschouwd.

Oorspronkelijke veroordeling vernietigd

De rechtbank Juzgado de Instrucción nummer 4 in Fuengirola had het echtpaar aanvankelijk veroordeeld voor lichte dwangmaatregelen op grond van artikel 172.3 van het Spaanse Wetboek van Strafrecht. Ze kregen boetes van in totaal € 1.800.

Succesvol hoger beroep bij de provinciale rechtbank

In hoger beroep vernietigde de rechtbank Sección Novena van de Audiencia Provincial de Málaga echter de veroordeling. De rechters oordeelden dat het inhuren van een ontruimingsbedrijf voor krakers niet inherent illegaal of onrechtmatig is. Ze benadrukten dat er onvoldoende bewijs was dat de eigenaren volledig op de hoogte waren van of specifiek toestemming hadden gegeven voor de gebruikte dwangmethoden.

Hoewel de Spaanse wetgeving niet gebaseerd is op precedenten biedt het wel een overtuigend argument voor toekomstige zaken.

De uitspraak benadrukte dat de eigenaren niet strafrechtelijk aansprakelijk gesteld mogen worden voor de handelingen van het bedrijf zonder duidelijk bewijs van kennis en toestemming. Er is nog geen uitsluiting over eventuele vervolging van het bedrijf.

De uitspraak in hoger beroep sprak het echtpaar volledig vrij, oordeelde dat er geen sprake was van kwade trouw en bepaalde dat de proceskosten door de rechtbank moesten worden gedragen.

Implicaties voor vastgoedeigenaren en de werkwijze van Desokupa

Deze vrijspraak bevestigt dat vastgoedeigenaren die professionele ontruimingsdiensten inschakelen, niet per definitie verantwoordelijk zijn voor ongepaste of illegale tactieken, zolang ze gewelddadige, dwingende of andere illegale acties niet expliciet goedkeuren. Het is een delicate balans die de uitdagingen illustreert van het afwegen van eigendomsrechten tegen bescherming tegen intimidatie in de Spaanse kraakcrisis.

Meer informatie over het “kraken” in Spanje kan men hier vinden.