De Europese Commissie heeft gewaarschuwd dat de nieuwe Spaanse eis om V16-noodzenders verplicht te stellen in alle voertuigen mogelijk in strijd is met het recht van de Europese Unie, omdat de Spaanse regering de Europese Commissie niet op de hoogte heeft gesteld voordat de maatregel werd aangenomen. Dit is een procedurele stap die is voorgeschreven in de EU-wetgeving.
De Europese Commissie heeft officieel bevestigd dat Spanje Brussel niet op de hoogte heeft gesteld van de regelgeving die de installatie van V16-noodzenders in voertuigen verplicht stelt, zoals vereist is onder Richtlijn (EU) 2015/1535. Deze richtlijn verplicht lidstaten om ontwerp-technische regelgeving aan de Commissie te melden voordat deze wordt vastgesteld, om ervoor te zorgen dat deze geen belemmeringen voor de interne markt van de EU vormt.
EU-Commissie bevestigt gebrek aan melding
In antwoord op een schriftelijke parlementaire vraag van Dolors Montserrat, vicevoorzitter van de Europese Volkspartij (EPP) in het Europees Parlement, verklaarde vicevoorzitter Stéphane Séjourné van de Europese Commissie dat de Spaanse koninklijke decreten die ten grondslag liggen aan de verplichte V16-regel en de bijbehorende geolocatie-eis niet volgens de procedure van de richtlijn zijn gemeld.
Ambtenaren van de Commissie hebben verduidelijkt dat het uiteindelijk aan de lidstaten is om te beoordelen of hun eigen ontwerp-maatregelen onder de kennisgevingsplicht van de richtlijn vallen, en de Commissie heeft niet expliciet aangegeven of Spanje in dit specifieke geval wettelijk verplicht was om vooraf een kennisgeving te doen.
Mogelijke juridische gevolgen benadrukt
Brussel heeft duidelijk gemaakt dat het niet melden van een ontwerp-technische regelgeving aanzienlijke juridische gevolgen kan hebben. Volgens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) kan de Commissie, indien een lidstaat zijn kennisgevingsverplichtingen niet nakomt, handhavingsmaatregelen nemen op grond van artikel 258 van het VWEU, in feite een formele inbreukprocedure.
Bovendien wijst de gevestigde jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU erop dat nationale rechtbanken zich moeten onthouden van het toepassen van technische regelgeving die niet correct is aangemeld, waardoor de handhaving van de V16-vereiste van Spanje mogelijk in twijfel wordt getrokken totdat de procedurele kwestie is opgelost.
De binnenlandse markt en handelsbeperkingen
De reactie van de Commissie wees ook op bredere zorgen over de gevolgen voor de markt. Hoewel het gebruik van noodvoorzieningen langs de weg momenteel niet op EU-niveau is geharmoniseerd, zou de invoering van specifieke nationale technische eisen, zoals de gekoppelde V16-waarschuwingslamp, in sommige gevallen een maatregel kunnen vormen met een effect dat gelijkwaardig is aan een handelsbeperking binnen de interne EU-markt.
Volgens het EU-recht moeten dergelijke nationale eisen worden gerechtvaardigd op grond van uitzonderingen in het Verdrag en evenredig zijn aan een legitiem doel van algemeen belang. Zo niet, dan bestaat het risico dat ze worden aangevochten als een belemmering voor het vrije verkeer van goederen en diensten binnen de interne markt.
Politieke en juridische reacties in Spanje
De bevestiging van de Commissie heeft geleid tot kritiek en oproepen tot verduidelijking vanuit de oppositie in Spanje. Dolors Montserrat betoogde dat de reactie van de Commissie de "enorme juridische onzekerheid" benadrukt die is ontstaan door het ontbreken van voorafgaande kennisgeving. Ze benadrukte dat deze onzekerheid zowel bestuurders als belanghebbenden in de industrie treft die hebben geïnvesteerd in het voldoen aan de nieuwe eisen.
Montserrat heeft de Spaanse regering opgeroepen om onmiddellijk duidelijkheid te verschaffen over de vraag of de V16-regel volledig in overeenstemming is met het EU-recht en om op transparante en verantwoorde wijze de procedurele lacune op te vullen. Critici stellen dat de beslissing van de regering om zonder kennisgeving door te gaan het vertrouwen in overheidsinstellingen en de rechtszekerheid voor weggebruikers en fabrikanten kan ondermijnen.
V16-vereisten
De V16-waarschuwingslichten, die in Spanje sinds 1 januari van dit jaar verplicht zijn, vervangen de traditionele waarschuwingsdriehoeken als officieel middel voor het signaleren van pechgevallen, ongevallen of stilstaande voertuigen. Deze waarschuwingslichten geven niet alleen een visueel waarschuwingssignaal af, maar verzenden ook geolocatiegegevens naar de Spaanse Directie-Generaal Verkeer (DGT), waardoor de veiligheid langs de weg wordt verbeterd.
De verplichting is vastgelegd in de Koninklijke Besluiten 159/2021 en 1030/2022, als onderdeel van de inspanningen om het aantal ongevallen langs de weg te verminderen en de zichtbaarheid voor stilstaande voertuigen te verbeteren, zodat de bestuurder het voertuig niet hoeft te verlaten.
Onzekerheid over handhaving en impact op de markt
Ondanks de bevestiging door Brussel van het verzuim om een melding te doen, heeft de Commissie niet expliciet verklaard of Spanje voorafgaande goedkeuring had moeten aanvragen op grond van de richtlijn, waardoor er enige juridische onduidelijkheid bestaat. Deze onzekerheid heeft geleid tot discussies onder juridische deskundigen en politici over de geldigheid en afdwingbaarheid van de huidige V16-verplichting.
Sommige commentatoren hebben gesuggereerd dat het verzuim om een melding te doen, gebruikt zou kunnen worden als grond om de afdwingbaarheid van boetes of andere sancties die aan de V16-vereiste zijn verbonden, aan te vechten, mocht een rechter de procedurele schending als significant beschouwen. De verwijzing van de Commissie naar de EU-jurisprudentie onderstreept hoe technische procedurele regels substantiële juridische gevolgen kunnen hebben voor nationale regelgeving.
Wat volgt?
De Spaanse regering heeft nog niet publiekelijk aangegeven hoe zij van plan is te reageren op de waarschuwing van Brussel. Juridische deskundigen verwachten dat de autoriteiten de maatregel ofwel met terugwerkende kracht bij de Commissie zullen indienen, ofwel een rechtvaardiging zullen aanvoeren op grond van het EU-recht voor het niet in eerste instantie melden ervan.
De controverse legt ondertussen de bredere spanningen bloot rond nationale initiatieven die zonder voorafgaande EU-evaluatie zijn doorgevoerd en onderstreept het belang van procedurele naleving voor het waarborgen van harmonisatie binnen de interne markt.
Terwijl de juridische en politieke debatten zich ontvouwen, zullen miljoenen Spaanse automobilisten en fabrikanten van V16-apparaten nauwlettend volgen of dit procedurele geschil leidt tot juridische procedures of aanpassingen van het huidige regelgevingskader.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten