Nieuwe cijfers tonen aan dat het illegale tabaksgebruik in Spanje dit jaar bijna verdubbeld is en nu 10,2 procent van de totale markt vertegenwoordigt.
Volgens een Ipsos Empty Pack Survey brengt dit het gebruik terug naar niveaus die sinds 2017 niet meer zijn gezien.
Prijsstijgingen duwen rokers naar de zwarte markt
Deskundigen zeggen dat de stijging verband houdt met twee grote belastingverhogingen in 2025. De overheid verhoogde de tabaksprijzen in juni en opnieuw in juli om het roken te verminderen en om de staatsinkomsten te verhogen. Maar veel rokers zoeken nu naar goedkopere alternatieven en kiezen voor sigaretten uit niet-Spaanse bronnen.
Een groot deel van de illegale tabak komt uit nabijgelegen gebieden zoals Gibraltar, Andorra en Portugal, waar de prijzen veel lager liggen. Dit omvat smokkelwaar, namaakproducten en tabak die legaal wordt gekocht op plekken met lagere belastingen, zoals de Canarische Eilanden.
Enorme verliezen voor de staat
Deskundigen hadden al gewaarschuwd dat een te sterke belastingverhoging averechts zou kunnen werken en pleitten voor een slimmere aanpak die roken terugdringt zonder de zwarte markt te stimuleren. De overheid heeft in de eerste zes maanden van het jaar al € 467 miljoen misgelopen door illegale tabak.
Dit komt ook te midden van een EU-breed debat over tabaksaccijns. 16 EU-landen, waaronder België en Nederland, hebben Brussel opgeroepen om de EU-wetgeving inzake tabaksaccijns te actualiseren, zodat elektronische sigaretten en andere nieuwere producten eerlijk kunnen worden belast onder een uniform systeem, wellicht in de hoop het belastinggat te dichten.
Smokkel neemt toe
Ook de Spaanse douane merkt deze trend op. In 2024 werd in de eerste acht maanden meer dan 3,5 ton smokkeltabak in beslag genomen, een stijging van 72 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Criminelen gebruiken nieuwe tactieken, waaronder drones en sociale media, om illegale sigaretten de grens over te smokkelen.
De smokkel concentreert zich nog steeds sterk op de grens met Gibraltar. Eerder dit jaar nam de Guardia Civil 100.000 pakjes smokkelwaar in beslag en arresteerde 13 mensen in de omgeving van Campo de Gibraltar.
De lastige balans
Spanje staat nu voor een dilemma. Ambtenaren willen het roken terugdringen, maar te hoge belastingen drijven meer mensen naar de illegale markt. Deskundigen zeggen dat een voorzichtigere aanpak zowel de volksgezondheid als de belastinginkomsten zou kunnen beschermen.
Voorstanders van de volksgezondheid waarschuwen ook dat illegale tabak gevaarlijk is. Deze producten omzeilen kwaliteitscontroles en kunnen zelfs andere criminele activiteiten financieren, waardoor er meer risico's ontstaan dan alleen roken.
Terwijl Spanje worstelt met stijgende belastingen en een zwarte markt voor tabak, zullen rokers op zoek blijven gaan naar goedkopere pakjes en zullen de autoriteiten hun handen vol hebben aan het tegengaan van deze zoektocht.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten