- Een reeks stormen die de Spaanse winter veranderde
- Een land gebouwd voor droogte, niet voor overstromingen
- Voor klimaatwetenschappers is deze winter mogelijk meer dan alleen een ongebruikelijk seizoen
- Wat betekent dit voor buitenlanders die in Spanje wonen?
Spanje heeft net de natste winter in bijna een halve eeuw achter de rug, met een aanhoudende reeks stormen die rustige dorpjes in overstromingsgebieden veranderden en noodevacuaties in delen van het land noodzakelijk maakten.
Tussen eind december en half februari trokken elf opeenvolgende stormen over het Iberisch schiereiland, met recordhoeveelheden regen, plotselinge overstromingen en aardverschuivingen tot gevolg.
Volgens het Spaanse nationale meteorologische instituut AEMET is de regenval in deze periode de hoogste in 47 jaar, wat een dramatische verandering betekent voor een land dat zich veel meer zorgen maakt over droogte dan over overstromende rivieren.
Voor veel inwoners en buitnlanders in Zuid-Spanje waren de taferelen indrukwekkend. Regio's die bekend staan om hun zonneschijn en droge landschappen, zagen zich plotseling geconfronteerd met overstroomde rivieren, beschadigde wegen en gemeenschappen die van de buitenwereld waren afgesloten.
1. Een reeks stormen die de Spaanse winter veranderde
Het keerpunt kwam toen storm Leonardo het zuiden van het schiereiland trof, met name Andalusië, met intense regen en krachtige winden.
In sommige gebieden viel er in één dag tot wel 120 millimeter regen per vierkante meter, terwijl de windstoten snelheden tot 150 kilometer per uur bereikten. Wat begon als hevige regenval, mondde al snel uit in gevaarlijke overstromingen in verschillende provincies.
In de provincie Granada ondervonden kleine gemeenschappen de meest dramatische gevolgen. In het dorp Bayacas, gelegen op de hellingen van de Sierra Nevada, trad de rivier de Chico plotseling buiten zijn oevers, waardoor straten overstroomden en belangrijke infrastructuur beschadigd raakte.
Waterleidingen scheurden door de druk en verschillende toegangswegen verdwenen onder het water voordat de hulpdiensten ter plaatse konden komen. Bewoners meldden dat bruggen instortten en auto's werden meegesleurd door de kracht van het water.
De autoriteiten bevestigden dat twee mensen om het leven kwamen tijdens de storm, terwijl in verschillende dorpen evacuaties moesten worden georganiseerd vanwege aardverschuivingen die nabijgelegen panden bedreigden.
Voor de bevolking was de snelheid waarmee de overstromingen zich verspreidden het meest alarmerend. Velen zeiden dat de situatie binnen enkele uren veranderde, waardoor rustige winterlandschappen veranderden in taferelen die meer op een rampenfilm leken.
2. Een land gebouwd voor droogte, niet voor overstromingen
Spanje is niet onbekend met extreem weer, maar de infrastructuur van het land is traditioneel ontworpen met watertekorten in gedachten, in plaats van plotselinge, overvloedige regenval.
In regio's zoals Andalusië kent het klimaat doorgaans meer dan 300 dagen zon per jaar, en een groot deel van het waterbeheersysteem is gericht op het opslaan van regenwater tijdens incidentele stormen om lange, droge zomers te kunnen doorstaan.
De stormen van deze winter hebben echter de beperkingen van die aanpak blootgelegd.
Verschillende steden meldden dat waterleidingen onder druk bezweken, terwijl aardverschuivingen wegen blokkeerden en reddingsoperaties vertraagden. In sommige afgelegen gebieden waren bewoners tijdelijk afgesneden van hulp van buitenaf.
In de eerste uren van de overstromingen moesten de lokale bewoners vaak zelf snel handelen. Bewoners bouwden tijdelijke barrières met zandzakken en stenen, terwijl boeren probeerden de waterstroom weg te leiden van akkers en huizen.
De schade is niet beperkt gebleven tot gebouwen en wegen.
Zodra de bodem verzadigd raakt na herhaalde regenval, verliest deze zijn vermogen om water te absorberen. Dit verhoogt het risico op aardverschuivingen en erosie, vooral in bergachtige gebieden. Ook landbouwgrond is getroffen, waarbij sommige velden bedolven zijn onder lagen modder en puin.
Wetenschappers waarschuwen dat extreem weer vaker kan voorkomen.
3. Voor klimaatwetenschappers is deze winter mogelijk meer dan alleen een ongebruikelijk seizoen
Volgens AEMET heeft Spanje nu acht opeenvolgende winters gehad die warmer waren dan gemiddeld, iets wat nog nooit eerder in de nationale metingen is voorgekomen.
Warmere lucht kan meer vocht vasthouden, wat betekent dat wanneer er stormen ontstaan, deze veel zwaardere regenval kunnen veroorzaken in kortere tijd.
Meteoroloog Rubén del Campo, woordvoerder van AEMET, legde uit dat stormen zoals Leonardo deels intenser worden doordat de hogere temperatuur van de oceaan de verdamping verhoogt, waardoor de atmosfeer verzadigd raakt met vocht.
Wanneer dat vocht tijdens een storm vrijkomt, kan de regenval snel extreme niveaus bereiken.
Wetenschappers zeggen dat de regio steeds vaker te maken kan krijgen met extreme weerschommelingen, met lange droge periodes gevolgd door plotselinge, intense stormen.
4. Wat betekent dit voor buitenlanders die in Spanje wonen?
Voor de grote expatgemeenschappen in heel Spanje, met name in Andalusië, aan de Costa del Sol en in delen van Zuid-Spanje, was deze winter een herinnering dat het klimaat van het land steeds minder voorspelbaar wordt.
Veel buitenlandse inwoners kiezen Spanje vanwege de milde winters en de zon, maar de afgelopen maanden hebben laten zien hoe snel de omstandigheden kunnen veranderen.
Lokale autoriteiten herzien momenteel de noodhulpsystemen en infrastructuur in overstromingsgevoelige gebieden, terwijl meteorologen waarschuwen dat soortgelijke weerpatronen zich in de toekomst opnieuw kunnen voordoen.
Het goede nieuws is dat de waterstanden in de reservoirs aanzienlijk zijn verbeterd, waardoor de zorgen over droogte in de aanloop naar de zomer zijn afgenomen. Experts zeggen echter dat de uitdaging nu ligt in het effectiever beheren van water wanneer extreem weer toeslaat.
Spanje staat misschien nog steeds bekend om zijn zon, stranden en warme klimaat, maar deze winter heeft een andere kant van het weer in het land laten zien.
En als wetenschappers gelijk hebben, zou de combinatie van droogte en plotselinge, hevige stormen wel eens deel kunnen gaan uitmaken van de nieuwe klimaatrealiteit van Spanje in de komende jaren.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten