Er komen nieuwe regels voor het antibioticagebruik in Spanje

1.  Minder antibioticarestanten en oneigenlijk gebruik
2. Afstemming van het aanbod op de medische behoefte
3. Tijdschema voor de implementatie
4. Een bredere strategie voor de volksgezondheid
5. Wat patiënten kunnen verwachten

Spanje gaat de manier waarop antibiotica in apotheken worden verkocht, hervormen. De gezondheidsautoriteiten willen grote verpakkingen, zoals die met 30 tabletten, vervangen door kleinere verpakkingen die zijn afgestemd op specifieke behandelingen. Deze maatregel maakt deel uit van een nationale strategie om antimicrobiële resistentie te bestrijden, een groeiende bedreiging voor de volksgezondheid die verband houdt met misbruik en overmatig gebruik van antibiotica.

De hervorming, onder leiding van het Ministerie van Volksgezondheid in samenwerking met het Spaanse Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (AEMPS), verplicht farmaceutische bedrijven om de verpakking aan te passen, zodat het aantal pillen beter aansluit bij de standaard voorgeschreven kuren. Dit betekent dat patiënten na afloop van hun behandeling niet langer standaard overtollige tabletten zullen ontvangen.

1. Minder antibioticarestanten en oneigenlijk gebruik

De beslissing is gebaseerd op een hardnekkig probleem, overtollige antibiotica die na een behandeling in huishoudens achterblijven. Deze overgebleven pillen worden vaak bewaard en later zonder medisch toezicht gebruikt, waardoor het risico op oneigenlijk gebruik toeneemt. Dit omvat het innemen van antibiotica voor virale infecties, zoals verkoudheid of griep, waar ze geen effect hebben, of het onjuist gebruiken ervan voor bacteriële infecties waarvoor een ander geneesmiddel of een andere dosering nodig is.

Gezondheidsautoriteiten hebben dit gedrag aangewezen als een belangrijke oorzaak van antibioticaresistentie. Wanneer antibiotica onnodig of onjuist worden ingenomen, kunnen bacteriën zich aanpassen en resistent worden, waardoor standaardbehandelingen minder effectief of zelfs nutteloos worden.

Dit kan leiden tot infecties die moeilijker te behandelen zijn, waarvoor sterkere medicijnen nodig zijn of die resulteren in langere ziekenhuisopnames.

Door ervoor te zorgen dat patiënten precies het aantal tabletten krijgen dat nodig is voor hun voorgeschreven kuur, wil de overheid de beschikbaarheid van overgebleven medicijnen verminderen en zelfmedicatie ontmoedigen.

2. Afstemming van het aanbod op de medische behoefte

Onder het nieuwe systeem wordt de verpakking van antibiotica aangepast aan de typische behandelingsduur. Zo wordt een standaardkuur van zeven dagen gekoppeld aan een overeenkomend aantal doses, in plaats van te worden geleverd in grotere, generieke verpakkingen. Deze aanpak wordt al in sommige andere Europese landen gebruikt en wordt beschouwd als een praktische stap in de richting van een beter antibioticabeleid.

Apotheken blijven antibiotica alleen verstrekken op basis van een geldig recept en artsen behouden de volledige controle over behandelbeslissingen. De verandering heeft geen invloed op de toegang tot medicijnen, maar wijzigt wel de verpakking en distributie ervan.

3. Tijdschema voor de implementatie

De overgang naar het nieuwe verpakkingssysteem zal niet van de ene op de andere dag plaatsvinden. De autoriteiten hebben aangegeven dat de uitrol geleidelijk zal verlopen, zodat farmaceutische fabrikanten de tijd krijgen om hun productielijnen aan te passen en de bestaande voorraad uit te faseren. Het proces zal naar verwachting ongeveer 12 maanden in beslag nemen, met een volledige implementatie in 2027.

Gedurende deze periode kunnen zowel de huidige als de herziene verpakkingsgroottes verkrijgbaar zijn bij apotheken. Patiënten wordt geadviseerd de instructies van hun arts nauwgezet op te volgen en de volledige antibioticakuur af te maken zoals voorgeschreven, ongeacht de veranderingen in de verpakking.

4. Een bredere strategie voor de volksgezondheid

Dit initiatief maakt deel uit van de bredere inspanningen van Spanje om antimicrobiële resistentie aan te pakken, die door de Wereldgezondheidsorganisatie wordt erkend als een van de grootste wereldwijde bedreigingen voor de volksgezondheid. Alleen al in Spanje veroorzaken resistente infecties naar schatting duizenden sterfgevallen per jaar, wat een aanzienlijke druk op het zorgsysteem legt.

Voorlichtingscampagnes hebben al gewezen op het belang van verantwoord antibioticagebruik, zoals het niet delen van medicijnen, het niet bewaren van ongebruikte pillen en het niet aanvragen van antibiotica voor virale infecties. De hervorming van de verpakking versterkt deze boodschappen door een van de belangrijkste bronnen van misbruik weg te nemen: overaanbod.

5. Wat patiënten kunnen verwachten

Voor inwoners van Spanje zal de meest merkbare verandering plaatsvinden bij de apotheek. In plaats van een standaarddoos met mogelijk meer tabletten dan nodig, krijgen patiënten een verpakking die beter aansluit op hun voorgeschreven behandeling. Dit is bedoeld om de therapietrouw te vereenvoudigen en verwarring over de duur van de medicatie te verminderen.

Uiteindelijk is het doel om de effectiviteit van antibiotica voor toekomstige generaties te behouden. Door onnodige blootstelling te beperken en correct gebruik te garanderen, hopen de gezondheidsautoriteiten de verspreiding van resistente bacteriën af te remmen en de betrouwbaarheid te behouden van behandelingen die essentieel blijven voor de moderne geneeskunde.