Begin december beginnen de etalages in Spanje te veranderen. Tussen de kerstverlichting en feestelijke versieringen domineert één kleur stilletjes: rood. Lingeriewinkels, winkelketens en zelfs buurtmarkten vullen hun schappen met scharlakenrode slips, bh's en boxershorts.
Het is geen modetrend. Het is bijgeloof en een bijgeloof dat voor veel Spanjaarden nog steeds een diepe betekenis heeft aan het einde van het jaar.
- Een kleur die geassocieerd wordt met geluk, liefde en bescherming
- Waarom je de lingerie niet zelf hoort te kopen
- Waar komt de traditie vandaan?
- Een van de vele rituelen op Nochevieja
- Waarom de winkels het moment nooit missen
- Dus… Bestaat er ook een traditie van geel ondergoed?
- Zijn er nog andere plaatselijke gebruiken tijdens de oudejaarsperiode?
1. Een kleur die geassocieerd wordt met geluk, liefde en bescherming
Het geloof is simpel. Het dragen van rood ondergoed op oudejaarsavond zou geluk brengen voor het komende jaar. Rood wordt al lang geassocieerd met vitaliteit, verlangen en bescherming, en de traditie wordt in heel Spanje in ere gehouden, van Andalusië tot Catalonië.
Sommigen omarmen het volledig. Anderen dragen rood discreet, alleen voor middernacht. Maar op Nochevieja (Oudejaarsavond) heeft de kleur een symbolische betekenis, zelfs voor degenen die beweren niet in bijgeloof te geloven.
2. Waarom je de lingerie niet zelf hoort te kopen
Volgens de traditie werkt rood ondergoed het beste als het als cadeau wordt ontvangen. Het zelf kopen ervan zou het effect ervan verzwakken.
Door dit geloof is rode lingerie een seizoenscadeau geworden, dat in de dagen voor oudejaarsavond wordt uitgewisseld tussen partners, vrienden en zelfs familieleden. Winkeliers kennen dit ritueel maar al te goed. De voorraad wordt weken van tevoren aangelegd, wetende dat de vraag lang voor 31 december piekt.
3. Waar komt de traditie vandaan?
De oorsprong is onderwerp van discussie, maar historici wijzen over het algemeen in twee richtingen.
In middeleeuws Europa geloofde men dat rood ziekte en ongeluk afweerde, maar het openlijk dragen ervan werd soms afgekeurd. Door het verborgen te houden, dicht op het lichaam, konden mensen profiteren van de beschermende symboliek zonder de aandacht te trekken.
Anderen traceren de traditie nog verder terug, naar oude overtuigingen die rood associeerden met vruchtbaarheid, passie en vernieuwing, thema's die nauw verbonden zijn met de jaarwisseling.
Wat de precieze oorsprong ook moge zijn, de gewoonte raakte in de twintigste eeuw stevig verankerd in de Spaanse volkscultuur en heeft sindsdien alle modetrends overleefd.
4. Een van de vele rituelen op Nochevieja
Rood ondergoed is slechts een onderdeel van de Spaanse nieuwjaarsviering. Om middernacht komt het hele land tot stilstand voor het ritueel van de twaalf druiven, waarbij voor elke klokslag een druif wordt gegeten.
Het is een moment dat gedeeld wordt in huiskamers, op stadspleinen en via televisieschermen, en dat mensen verenigt in een collectieve wens voor een beter jaar. De traditie van het rode ondergoed past perfect in deze bredere cultuur van optimisme, humor en gedeeld geloof.
5. Waarom de winkels het moment nooit missen
Voor winkeliers is rood in december net zo voorspelbaar als de kerstverlichting of de komst van Driekoningen in januari. Van luxe boetieks tot budgetwinkels, de kleur staat niet voor romantiek, maar voor ritueel.
Of mensen nu echt in de kracht ervan geloven of niet, het dragen van rood is een klein, hoopvol gebaar geworden, een manier om tegelijkertijd een einde en een nieuw begin te markeren.
6. Dus… Bestaat er ook een traditie van geel ondergoed?
Ja, hoewel het in Spanje veel minder wijdverbreid is. In sommige Latijns-Amerikaanse landen, met name Mexico, Colombia en delen van Peru, wordt geel ondergoed op oudejaarsavond gedragen om geld, succes en voorspoed aan te trekken, in plaats van liefde of algemeen geluk.
In Spanje duikt geel ondergoed af en toe op in winkels en wordt het soms speels overgenomen, vooral door jongeren of mensen die beïnvloed zijn door Latijns-Amerikaanse gebruiken. Het blijft echter ondergeschikt aan rood en wordt niet op dezelfde manier als een traditioneel Spaans ritueel beschouwd.
7. Zijn er nog andere plaatselijke gebruiken tijdens de oudejaarsperiode?
Uiteraard zijn er nog andere gebruiken in Spanje zoals de Baskische kerstman, de Kerst boomstam, de Catalaanse poeper, El Gordo loterij, de nieuwjaarsduik en de 3 Koningen. Meer informatie hierover kan men vinden op Verblijven in Spanje.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten